Το χρονικό της μεγαλύτερης τραγωδίας στην ιστορία του ελληνικού αθλητισμού
45 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την αποφράδα εκείνη ημέρα της 8ης Φεβρουαρίου του 1981, που 21 νέοι άνθρωποι άφησαν την τελευταία τους πνοή στο στάδιο «Γεώργιος Καραϊσκάκης».
Μια ποδοσφαιρική γιορτή που κατέληξε σε τραγωδία, με την Ελλάδα να θρηνεί το χαμό 21 παιδιών, τα οποία είχαν πάει στο γήπεδο για να παρακολουθήσουν τη μεγάλη αναμέτρηση του Ολυμπιακού με την ΑΕΚ.
Το τελικό 6-0 είχε δημιουργήσει παροξυσμό στον κόσμο των Πειραιωτών, με την χαρά να μετατρέπεται μέσα σε λίγα λεπτά σε θρήνο, θλίψη και τραγωδία. Τα σκαλοπάτια στη Θύρα 7 του παλιού «Καραϊσκάκη» αιματοκυλίστηκαν, με τις μνήμες από την αποφράδα εκείνη ημέρα να είναι ακόμα νωπές.
Το χρονικό της τραγωδίας
16:58: Το παιχνίδι τελειώνει και ο κόσμος αποχωρεί από τη Θύρα 7 ευτυχισμένος και βιαστικός για να προλάβει να αποθεώσει τα είδωλά του. Το τουρνικέ είναι κλειστό. Ο ένας πέφτει στον άλλον πάνω στα σκαλιά. Ο πρώτος γλιστράει αφού πατάει ένα πεταμένο κάθισμα αφρολέξ... Ασφυξία, αίμα, θάνατος.
17:03: Μερικοί αστυφύλακες με μεγάλη δυσκολία αφαιρούν ένα από τα τουρνικέ, και έτσι γλιτώνουν αρκετοί άνθρωποι.
17:10: Η κατάσταση έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Στις άλλες θύρες κανείς δεν έχει καταλάβει τι έχει συμβεί...
17:15: Νεκροί και εκατοντάδες τραυματίες μεταφέρονται στο Τζάνειο του Πειραιά με 13 ασθενοφόρα και με περιπολικά της Αστυνομίας.
17:30: Στο νοσοκομείο μεταφέρονται νεκροί και τραυματίες. Η τραγωδία αρχίζει να διαδίδεται από στόμα σε στόμα στην Αθήνα. Πολλοί συγγενείς ανθρώπων που ήταν στη Θύρα 7 χωρίς να ξέρουν τρέχουν στο Τζάνειο για να μάθουν για τους δικούς τους.
17:50: Η ΕΡΤ και η ΥΕΝΕΔ, τα δύο κανάλια της ελληνικής τηλεόρασης της εποχής εκείνης, ενημερώνουν την κοινή γνώμη για το θλιβερό γεγονός και καλούν γιατρούς και αιμοδότες να προσέλθουν στο Τζάνειο. Πολλοί τραυματίες μεταφέρονται και στο Κρατικό Πειραιά.
18:20: Ο υπουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών κ. Δοξιάδης και οι υφυπουργοί κ. Τσουκαντάς και κ. Αποστολάτος φτάνουν στο Τζάνειο για να ενημερωθούν. Γίνεται νέα έκκληση για αιμοδοσία. Επικρατεί πανδαιμόνιο στο νοσοκομείο από συγγενείς και αιμοδότες.
18:30: Με διαταγή που εκδίδει το υπουργείο Δημόσιας Τάξης, πολλοί αστυνομικοί που είναι υπηρεσία εκείνη την ημέρα πηγαίνουν στο Τζάνειο για να δώσουν αίμα.
18:45: Στο νοσοκομείο φτάνουν και άλλα κυβερνητικά στελέχη. Ανάμεσά τους και ο υπουργός Δημόσιας Τάξης κ. Δαβάκης και ο υφυπουργός Προεδρίας κ. Καραμανλής.
18:47: Το ΚΑΤ τίθεται σε επιφυλακή και μεταφέρονται εκεί οι τραυματίες που χρήζουν νευροχειρουργικής επεμβάσεως.
18:50: Φτάνουν στο Τζάνειο στελέχη της διοίκησης και ποδοσφαιριστές του Ολυμπιακού αλλά και της ΑΕΚ.
19:15: Ο κόσμος έχει κατακλύσει τα πέριξ του Τζανείου και ζητάει να μάθει τα ονόματα των νεκρών.
19:40: Ο υπουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών κ. Δοξιάδης ενημερώνει τον πρωθυπουργό κ. Ράλλη και αυτός με τη σειρά του τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή.
19:45: Απαιτείται η παρέμβαση δυνάμεων των ΜΑΤ για να απομακρυνθούν από την είσοδο του Τζανείου εκατοντάδες συγγενείς προκειμένου να έχουν πιο εύκολη πρόσβαση οι γιατροί και οι αιμοδότες.
20:00: Αναγνωρίζονται τα τρία πρώτα θύματα. Είναι οι Γιάννης Κανελλόπουλος, Γιάννης Διαλυνάς και Βασίλης Μάχος
20:15: Οι αστυνομικοί του 7ου Αστυνομικού Τμήματος αρχίζουν την πραγματογνωμοσύνη στη Θύρα 7, αναζητώντας τις αιτίες του τραγικού γεγονότος.
20:30: Στο Τζάνειο καταφθάνει ο πρωθυπουργός κ. Ράλλης προκειμένου να ενημερωθεί για την κατάσταση. Στο νοσοκομείο υπάρχουν δεκάδες λιποθυμίες συγγενών.
20:50: Τα ραδιοτηλεοπτικά δίκτυα αρχίζουν να μεταδίδουν πένθιμη μουσική. Παράλληλα, σε ένδειξη πένθους έχουν διακόψει το πρόγραμμά τους και έχουν διαρκή σύνδεση με το Τζάνειο, το Κρατικό Πειραιά, το ΚΑΤ και το Στάδιο Καραϊσκάκη.
21:00: Μεγάλος όγκος φιλάθλων και συγγενών των θυμάτων πηγαίνουν στο Καραϊσκάκη και προσπαθούν να εισέλθουν μέσα για να βρουν τους υπεύθυνους της τραγωδίας. Τα ΜΑΤ δεν τους επιτρέπουν την είσοδο.
21:15: Ο διοικητής του Τζανείου κ. Απέργης βγαίνει στον διάδρομο και κάνει έκκληση στον κόσμο να απομακρυνθεί από την είσοδο του νοσοκομείου διότι εμποδίζουν την κυκλοφορία περιπολικών και ασθενοφόρων. Εκκλήσεις για τον ίδιο λόγο γίνονται και από τα τηλεοπτικά δίκτυα. Ο κόσμος πιέζει για ενημέρωση.
12:15: Αναγνωρίζονται ο 17ος και ο 18ος νεκρός...
06:00: Ολοκληρώνεται η αναγνώριση των θυμάτων. Είκοσι ένα παιδιά έχασαν τη ζωή τους...
Την ίδια ημέρα ο πρόεδρος της ΠΑΕ Ολυμπιακός, Σταύρος Νταϊφάς, μαζί με τους παίκτες και τον προπονητή της ομάδας επισκέπτονται τους τραυματίες στο Τζάνειο. Δύο ημέρες αργότερα ο υφυπουργός Προεδρίας Αχιλλέας Καραμανλής ενημερώνει τη Βουλή. Αν και όλοι ζητούσαν να βρεθούν και να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι, κανείς δεν πήγε φυλακή...
Οι 21 νεκροί
Παναγιώτης Τουμανίδης, 14 ετών
Κώστας Σκλαβούνης, 16 ετών
Ηλίας Παναγούλης, 17 ετών
Γεράσιμος Αμίτσης, 18 ετών (οπαδός της ΑΕΚ)
Γιάννης Κανελλόπουλος, 18 ετών
Σπύρος Λεωνιδάκης, 18 ετών
Γιάννης Σπηλιόπουλος, 19 ετών
Νίκος Φίλος, 19 ετών
Γιάννης Διαλυνάς, 20 ετών
Βασίλης Μάχας, 20 ετών
Ευστράτιος Λούπος, 20 ετών
Μιχάλης Κωστόπουλος, 21 ετών
Ζωγραφούλα Χαϊρατίδου, 23 ετών
Σπύρος Ανδριώτης, 24 ετών
Κώστας Καρανικόλας, 26 ετών
Μιχάλης Μάρκου, 27 ετών
Κώστας Μπίλας, 28 ετών
Αναστάσιος Πιτσόλης, 30 ετών
Αντώνης Κουρουπάκης, 34 ετών
Χρήστος Χατζηγεωργίου, 34 ετών
Δημήτριος Αδαμόπουλος, 41 ετών
Το σχετικό αφιέρωμα της ΠΑΕ Ολυμπιακός αναφέρει:
«Πέρασαν 45 χρόνια από την ημέρα που 21 άνθρωποι σκοτώθηκαν στα σκαλιά της παλιάς θύρας 7 στο «Γ. Καραϊσκάκης». Ήταν 8 Φεβρουαρίου 1981, όταν ο Ολυμπιακός υποδεχόταν την ΑΕΚ στο παλιό «Γ. Καραϊσκάκης» για την 20ή αγωνιστική του πρωταθλήματος. Ένα ματς το οποίο εξελίχθηκε σε θρίαμβο για τον Θρύλο, με το νικηφόρο του 6-0 επί της ΑΕΚ.
Το στάδιο του Ολυμπιακού ήταν γεμάτο από τον λαό των «ερυθρόλευκων», με τους φιλάθλους να βρίσκονται σε ντελίριο ενθουσιασμού για τη μεγάλη νίκη επί της ΑΕΚ, ενώ και η ομάδα από την πλευρά της με το σφύριγμα της λήξης είχε στήσει τη δική της γιορτή μέσα στον αγωνιστικό χώρο. Τα πάντα όμως «σκεπάστηκαν» λίγα λεπτά αργότερα.
Αρκετός κόσμος έφυγε από τη θύρα 7 λίγο πριν τη λήξη του αγώνα, έτσι ώστε να προλάβει να κάνει τον κύκλο του σταδίου και να φτάσει έξω από τ’ αποδυτήρια και να αποθεώσει τους πρωταγωνιστές του θριάμβου, τους ποδοσφαιριστές του Ολυμπιακού. Δυστυχώς όμως δεκάδες άνθρωποι «πλήρωσαν» ένα εγκληματικό λάθος. Η πόρτα της θύρας δεν είχε ανοίξει ποτέ, με αποτέλεσμα ο κόσμος να στοιβαχτεί στα σκαλιά της θύρας 7, 21 άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους από ασφυξία και όχι μόνο, ενώ δεκάδες μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία για να τους παρασχεθούν οι πρώτες βοήθειες.
Από τότε, μέχρι και σήμερα, 45 χρόνια μετά, το σύνθημα «αδέρφια ζείτε εσείς μας οδηγείτε» ακούγεται σε κάθε αγώνα του Ολυμπιακού, όπως και «τα χρόνια περνάνε, ποτέ δε σας ξεχνάμε». Όπως φυσικά και στο νέο μουσείο που δημιουργήθηκε στο «Γ. Καραϊσκάκης», με τη συμπλήρωση των 100 χρόνων ζωής του συλλόγου, υπάρχει ειδικός χώρος για το τραγικό αυτό γεγονός, αλλά και με τα 21 ονόματα των αδικοχαμένων φιλάθλων.
21 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, χωρίς όμως ποτέ να επιρριφθούν ευθύνες…
Ο αγώνας
30’ Μετά τη συμπλήρωση μισής ώρας αγώνα, ο Ολυμπιακός άνοιξε το σκορ. Σέντρα του Τάκη Περσία προς την αντίπαλη περιοχή και ο Μάικ Γαλάκος ύστερα από ωραίο κοντρόλ με το στήθος, έστειλε την μπάλα στα δίχτυα με σουτ για το 1-0 του Θρύλου.
53’ Ο Βαγγέλης Κουσουλάκης έδωσε τη μπάλα στον Τάκη Περσία, ο οποίος μπήκε από αριστερά και τροφοδότησε τον Μάικ Γαλάκο. Αυτός από τα έξι περίπου μέτρα νίκησε τον Οικονομόπουλο για το 2-0.
68’ Έπειτα από σέντρα του Τάκη Νικολούδη, ο Βαγγέλης Κουσουλάκης έκλεψε την μπάλα από τον Καραβίτη και με δυνατό σουτ την έστειλε στα δίχτυα «γράφοντας» το 3-0.
75’ Ο Τάκης Νικολούδης τροφοδότησε τον Κώστα Ορφανό μέσα στην περιοχή και ο τελευταίος με πλασέ έκανε το 4-0.
80’ Ο Νίκος Βαμβακούλας πήρε την μπάλα πίσω από τη σέντρα και αφού με μια τρελή κούρσα πέρασε όποιον βρήκε μπροστά του, σούταρε από τα δέκα μέτρα για το 5-0.
84’ Μετά από σύγχυση στην περιοχή του Οικονομόπουλου, ο Κώστας Ορφανός σούταρε δυνατά, η μπάλα έφτασε στον Μάικ Γαλάκο, ο οποίος σφράγισε τη μεγαλειώδη εμφάνιση, διαμορφώνοντας το 6-0. Οι πανηγυρισμοί από τους φιλάθλους είχαν αρχίσει πολύ πριν από το 90’ και η ιαχή «ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ», «ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ», δονούσε την ατμόσφαιρα.
Μετά τη μεγαλειώδη εμφάνιση του Θρύλου και την ευρεία νίκη με 6-0 επί της ΑΕΚ, αρκετοί φίλαθλοι θέλησαν να φύγουν από τις κερκίδες πριν από τη λήξη του αγώνα, με σκοπό να βρεθούν έξω από τη Θύρα 1 για να αποθεώσουν τους θριαμβευτές.
Η ώρα ήταν 16:58 και απέμεναν δύο λεπτά για την ολοκλήρωση της αναμέτρησης.
Ένας από τους φιλάθλους, καθώς έτρεχε μέσα σε χαρά, πάτησε ένα μαξιλαράκι και γλίστρησε στα σκαλοπάτια της Θύρας 7 που οδηγούσαν στην έξοδο. Η μοιραία πόρτα ήταν κλειστή ή μισάνοιχτη, σύμφωνα με άλλους, και το κακό δεν άργησε να γίνει. Δεκάδες άτομα άρχισαν να πέφτουν το ένα πάνω στο άλλο και ποδοπατήθηκαν, αφού από πίσω έρχονταν ανυποψίαστοι φίλαθλοι κατά κύματα…
ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ
17:03 Κάποιοι αστυφύλακες κατορθώνουν να ξεριζώσουν ένα από τα τουρνικέ και να απεγκλωβίσουν έτσι αρκετό κόσμο.
17:15 Νεκροί και τραυματίες μεταφέρονται με περιπολικά και 13 ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ στο Τζάνειο νοσοκομείο Πειραιά, ενώ έχει σημάνει γενική κινητοποίηση στην αστυνομία και τα νοσοκομεία.
17:30 Αρκετοί φίλαθλοι συγκεντρώνονται έξω από το Τζάνειο με την αγωνία ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους.
17:50 Τα τηλεοπτικά δίκτυα (ΕΡΤ και ΥΕΝΕΔ) μεταδίδουν το γεγονός και κάνουν έκκληση σε γιατρούς να προσέλθουν στο Τζάνειο, ώστε να ενισχύσουν τους εφημερεύοντες, αλλά και για αιμοδότες. Κινητοποιείται επιπλέον προσωπικό και στο Κρατικό Πειραιώς όπου μεταφέρονται κάποιοι βαριά τραυματισμένοι.
18:20 Φτάνουν στο Τζάνειο ο Υπουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών κ. Δοξιάδης και οι Υφυπουργοί κ.κ. Τσουκαντάς και Αποστολάτος, ενώ δίνονται εντολές για ακόμη μεγαλύτερη κινητοποίηση γιατρών και αιμοδοτών.
18:30 Το Κέντρο Άμεσης Δράσεως ζητά από τα πληρώματα των περιπολικών και τους αστυνομικούς, εθελοντές αιμοδότες να σπεύσουν στα δύο νοσοκομεία. Εκατοντάδες αστυνομικοί προσφέρουν αίμα.
18:50 Φτάνουν στο Τζάνειο ο Υπουργός Δημόσιας Τάξης κ. Δαβάκης, ο Υφυπουργός Προεδρίας Κυβερνήσεως κ. Αχιλλέας Καραμανλής, ανώτεροι αξιωματικοί της Αστυνομίας και παράγοντες του Ολυμπιακού και της Α.Ε.Κ..
19:00 Με εντολή του διευθυντή του ΚΑΒ, κ. Καραβά, ζητείται να τεθεί σε επιφυλακή και το ΚΑΤ, για να δεχτεί τραυματίες που έχουν ανάγκη νευροχειρουργικής επεμβάσεως.
19:15 Εκατοντάδες άτομα συγκεντρώνονται έξω από το Τζάνειο και με αγωνία ζητούν να μάθουν τα ονόματα νεκρών και τραυματιών.
19:30 Αθρόα είναι η προσέλευση γιατρών και αιμοδοτών, ενώ δεκάδες γυναίκες λιποθυμούν από την αγωνία.
19:40 Ο Υπουργός κ. Δοξιάδης ενημερώνει τον Πρωθυπουργό κ. Ράλλη, ο οποίος δίνει εντολή να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα και ενημερώνει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κ. Καραμανλή.
19:45 Χρειάζεται να μπλοκάρουν το Τζάνειο δυνάμεις των ΜΑΤ, προκειμένου να απομακρύνουν τον κόσμο από την κεντρική είσοδο για να γίνει πιο εύκολη η πρόσβαση στους γιατρούς και στους αιμοδότες.
20:00 Σκηνές αλλοφροσύνης διαδραματίζονται στο Τζάνειο από τους συγγενείς. Αναγνωρίζονται τα τρία πρώτα θύματα. Είναι οι Γιάννης Κανελλόπουλος, Γιάννης Διαλυνάς και Βασίλης Μάχας. Δυστυχώς ακολούθησαν κι άλλοι και ο αριθμός των νεκρών έφτασε τους 21.
20:15 Οι αστυνομικοί του 7ου Αστυνομικού τμήματος αρχίζουν την πραγματογνωμοσύνη στη ΘΥΡΑ 7, αναζητώντας τις αιτίες του τραγικού γεγονότος.
20:30 Στο Τζάνειο φτάνει ο Πρωθυπουργός Γεώργιος Ράλλης, ενώ σοβαρά τραυματίες μεταφέρονται στο Γενικό Κρατικό Πειραιώς και στο ΚΑΤ. Γιατροί και νοσοκόμες βγαίνουν με καταματωμένες τις μπλούζες στους διαδρόμους και φωνάζουν ονόματα τραυματιών. Αρκετοί από τους συγγενείς λιποθυμούν.
20:50 Τα ραδιοτηλεοπτικά δίκτυα αρχίζουν να μεταδίδουν πένθιμη μουσική, ενώ παράλληλα σε ένδειξη πένθους έχουν διακόψει το πρόγραμμά τους.
21:00 Γύρω στα 300 με 400 άτομα με άγριες διαθέσεις προσπαθούν να μπουν στο στάδιο Καραϊσκάκη και να βρουν τους υπεύθυνους. Απομακρύνονται από μια διμοιρία των ΜΑΤ.
21:15 Ο διοικητής του Τζάνειου, κ. Απέργης, βγαίνει στο διάδρομο και κάνει έκκληση στον κόσμο να απομακρυνθεί από την είσοδο του νοσοκομείου γιατί εμποδίζεται με την παρουσία τους η κυκλοφορία περιπολικών και ασθενοφόρων, ενώ εκκλήσεις για τον ίδιο λόγο γίνονται και από τα τηλεοπτικά δίκτυα.
22:00 Ο κόσμος αρχίζει να απομακρύνεται σιγά – σιγά από τα δύο νοσοκομεία…
Κλείνοντας την αναφορά στο δραματικό χρονικό των γεγονότων της 8ης Φεβρουαρίου 1981, θα σταθούμε στα λόγια -όπως τότε ειπώθηκαν- ενός από τους τραυματίες, του 18χρονου τότε, Ηλία Λύτρα, ο οποίος ήταν από τους πρώτους που έπεσαν στα σκαλοπάτια της ΘΥΡΑΣ 7.
«Η πόρτα ήταν μισάνοιχτη. Όταν έφτασα όμως στα τελευταία σκαλοπάτια, γλίστρησα και έπεσα. Πριν καταλάβω καλά-καλά τι έγινε, άρχισαν να πέφτουν από πάνω μας ένας, δύο, τρεις, δέκα… εκατό»…
ΑΛΗΣΜΟΝΗΤΟΙ, ΑΘΑΝΑΤΟΙ, ΠΑΡΟΝΤΕΣ…
Παναγιώτης Τουμανίδης, 14 ετών
Κωνσταντίνος Σκλαβούνης, 17 ετών
Ηλίας Παναγούλης, 17 ετών
Γεράσιμος Αμίτσης, 18 ετών – φίλαθλος της ΑΕΚ
Ιωάννης Κανελλόπουλος, 18 ετών
Σπυρίδων Λεωνιδάκης, 18 ετών
Ιωάννης Σπηλιόπουλος, 19 ετών
Νικόλαος Φίλος, 19 ετών
Ιωάννης Διαλυνάς, 20 ετών
Βασίλειος Μάχας, 20 ετών
Ευστράτιος Λούπος, 20 ετών
Μιχαήλ Κωστόπουλος, 21 ετών
Ζωγραφιά Χαϊρατίδου, 24 ετών
Σπυρίδων Ανδριώτης, 24 ετών
Κωνσταντίνος Καρανικόλας, 25 ετών
Μιχαήλ Μάρκου, 27 ετών
Κωνσταντίνος Μπίλλας, 28 ετών
Αναστάσιος Πιτσώλης, 30 ετών
Αντώνιος Κουρουπάκης, 34 ετών
Χρήστος Χατζηγεωργίου, 34 ετών
Δημήτριος Αδαμόπουλος, 41 ετών
ΑΔΕΡΦΙΑ ΖΕΙΤΕ! ΕΣΕΙΣ ΜΑΣ ΟΔΗΓΕΙΤΕ…».
Συγκίνηση στο ετήσιο μνημόσυνο για τα θύματα της Θύρας 7
Μέσα σε ιδιαίτερα φορτισμένη ατμόσφαιρα, το Σάββατο (7/2) πραγματοποιήθηκε στο στάδιο «Γ. Καραϊσκάκης» το καθιερωμένο ετήσιο μνημόσυνο στη μνήμη των θυμάτων. Όπως συμβαίνει κάθε χρόνο, σύσσωμη η οικογένεια του Ολυμπιακού ήταν παρούσα, με εκπροσώπους από όλα τα τμήματα του συλλόγου να αποτίουν φόρο τιμής.
Το «παρών» έδωσαν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος της ΠΑΕ Ολυμπιακός Βαγγέλης Μαρινάκης, οι ιδιοκτήτες της ΚΑΕ, αδελφοί Αγγελόπουλοι, ο πρόεδρος του Ερασιτέχνη, Μιχάλης Κουντούρης καθώς και ο δήμαρχος Πειραιά, Γιάννης Μώραλης.
