Τον ρόλο της Ελλάδας ως αναδυόμενου ενεργειακού κόμβου στη νοτιοανατολική Ευρώπη και τη στρατηγική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου ανέδειξε ο υπουργός περιβάλλοντος και ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, από την Ουάσινγκτον. Μιλώντας σε εκδήλωση για τη συνεργασία ΗΠΑ-ΕΕ στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), τόνισε ότι η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας αποτελεί πλέον στρατηγική επιταγή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Από την κατανάλωση στις εξαγωγές
Η Ελλάδα μεταβάλλεται από χώρα καθαρής κατανάλωσης σε περιφερειακό κέντρο διαμετακόμισης. Ενδεικτικά, το 2019 η χώρα εισήγαγε περίπου 6 έως 7 δισ. κυβικά μέτρα (BCM), ενώ το 2024 οι εισαγωγές ανήλθαν στα 17 BCM, εκ των οποίων τα 11 BCM κατευθύνθηκαν σε εξαγωγές προς γειτονικές χώρες.
Γεωπολιτική διάσταση και Ουκρανία
Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «αρτηρία ειρήνης και ευημερίας» και συνέδεσε τη στάση της Ελλάδας στο ενεργειακό με τις ιστορικές της εμπειρίες. Παραλληλίζοντας τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, επισήμανε ότι η ελληνική πλευρά γνωρίζει τι σημαίνει στην πράξη η παραβίαση της κυριαρχίας, καθιστώντας τις ενεργειακές επιλογές ζήτημα εθνικού συμφέροντος.
Το μπλόκο στην «πίσω πόρτα» της Ρωσίας
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη αποτροπής της έμμεσης επανεισόδου του ρωσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω εναλλακτικών διαδρομών. Ο υπουργός κάλεσε τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργαστούν στενά ώστε να μην επιτραπεί στην Τουρκία, ή σε οποιονδήποτε άλλον, να υπονομεύσει τη συλλογική στρατηγική ανοίγοντας την «πίσω πόρτα» στις ρωσικές πηγές.
Συντονισμός και εμπορική διαδρομή
Η πρωτοβουλία του Κάθετου Διαδρόμου απαιτεί τον συντονισμό πέντε κρατών και ισάριθμων διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς. Η εμπορική διαδρομή «Route 1» μπορεί να εκτείνεται από τη Ρεβυθούσα έως το Κίεβο, προσδίδοντας στο έργο σαφή γεωπολιτική βαρύτητα.
Η επίσκεψη του υπουργού συνεχίζεται με τη συμμετοχή του στη «Διατλαντική Σύνοδο για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου και τον Κάθετο Διάδρομο», με στόχο την περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας ΗΠΑ και ΕΕ.
