Η σύγκριση Ιανουαρίου 2026 δείχνει ακριβότερα καλάθια σε 8 χώρες, ενώ η Ελλάδα έχει μέσο ΦΠΑ 15,6% (2ος υψηλότερος)
Χαμηλότερες παραμένουν οι τιμές του «τυπικού καλαθιού» στα ελληνικά σούπερ μάρκετ, σε σύγκριση με αντίστοιχα καλάθια σε Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία, σύμφωνα με την επαναλαμβανόμενη έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) για τον Ιανουάριο 2026.
Η έκθεση βασίζεται σε οργανωμένη σύγκριση τιμών σε 40 κατηγορίες προϊόντων, με δείγμα άνω των 6.000 τιμών και 48 αλυσίδες σούπερ μάρκετ στις εξεταζόμενες χώρες. Τα δεδομένα προέρχονται από πλατφόρμες σύγκρισης τιμών ανά χώρα και από τιμοληψίες, ενώ περιλαμβάνουν τόσο επώνυμα προϊόντα όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Διευκρινίζεται ότι η σύγκριση αφορά μόνο αλυσίδες σούπερ μάρκετ και όχι άλλα σημεία πώλησης.
Τι δείχνει η σύγκριση «με ΦΠΑ»
Σύμφωνα με τον πίνακα σύγκρισης των μέσων καλαθιών, οι υπόλοιπες χώρες εμφανίζονται ακριβότερες από την Ελλάδα ως εξής:
- Γερμανία +35%, Γαλλία +34%, Ηνωμένο Βασίλειο +23%
- Ρουμανία +17%, Ιταλία +14%, Ισπανία +12%
- Βουλγαρία +7%, Πορτογαλία +5%
Η εικόνα «χωρίς ΦΠΑ» και ο ρόλος του φόρου
Όταν αφαιρείται ο αναλογούντας ΦΠΑ ανά χώρα, η απόσταση –κατά την έκθεση– μεγαλώνει για αρκετές αγορές:
- Γερμανία +43%, Γαλλία +43%, Ηνωμένο Βασίλειο +31%
- Ρουμανία +17%, Ιταλία +14%, Ισπανία +12%
- Πορτογαλία +5%, Βουλγαρία +3%
Το ΙΕΛΚΑ αποδίδει τη μεταβολή στην διαφοροποίηση των συντελεστών ΦΠΑ στα τρόφιμα/ποτά. Στην Ελλάδα ο σχετικός συντελεστής που χρησιμοποιείται στην ανάλυση είναι 13%, ενώ σε αρκετές χώρες σημαντικό μέρος των ειδών εντάσσεται σε χαμηλότερους συντελεστές (αναφέρονται ενδεικτικά 0%, 4%, 5,5%, 6%, 7% ανά περίπτωση). Η Βουλγαρία αναφέρεται ως η μόνη χώρα με πιο επιβαρυντικό ΦΠΑ στο σύνολο των ειδών, με 20%.
Ενδεικτικά, στο νωπό μοσχάρι επισημαίνεται ότι η Ελλάδα βρίσκεται στις χαμηλότερες τιμές μεταξύ των χωρών της σύγκρισης, αλλά ταυτόχρονα έχει από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ για το συγκεκριμένο είδος, καθώς το μοσχάρι υπάγεται στον μεσαίο συντελεστή, όπως και στη Ρουμανία, ενώ στη Βουλγαρία στον υψηλό.
«Δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση ΦΠΑ» στο καλάθι
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, η Ελλάδα καταγράφει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών, 15,6%, ενώ η Ισπανία αναφέρεται ως η χαμηλότερη με 7,0%. Οι περισσότερες χώρες, κατά την έκθεση, κινούνται στην περιοχή του 9%–10%.
Τι σημειώνει το ΙΕΛΚΑ για τις συγκρίσεις μεταξύ χωρών
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι παράγοντες όπως οι συντελεστές ΦΠΑ, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης (που δεν ενσωματώνονται πλήρως), το ενεργειακό/μεταφορικό κόστος, το μισθολογικό κόστος, η γεωγραφία και το μέγεθος της αγοράς, η παραγωγική βάση και οι καταναλωτικές συνήθειες επηρεάζουν τις τελικές τιμές και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στις διακρατικές συγκρίσεις.
