Η καύση ανακυκλώσιμων υλικών μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων
Mεγάλο τμήμα της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης επηρέασαν οι πυκνοί καπνοί από την πυρκαγιά που ξέσπασε χθες το βράδυ στην περιοχή του Ωραιοκάστρου Θεσσαλονίκης.
Όπως επισημαίνει ο κόμβος πληροφόρησης για την ατμοσφαιρική σύσταση στην Ελλάδα, AtmoHub, σύμφωνα με την πιλοτική υπηρεσία προσομοίωσης μεταφοράς καπνού, δείχνει ότι τις επόμενες ώρες αναμένεται να επηρεαστεί η ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης ενώ στη συνέχεια προβλέπεται να κινηθεί προς τα νότια, με πιθανή επίδραση σε τμήματα της Θεσσαλίας και της βόρειας Εύβοιας.
Ειδικότερα, όπως τονίζεται από το AtmoHub, η πιλοτική υπηρεσία προσομοίωσης μεταφοράς καπνού του, αποτυπώνει την αναμενόμενη εξέλιξη του πλουμίου τις επόμενες ώρες με βάση την ολοκληρωμένη στήλη καπνού (total column smoke), ενώ η διασπορά εξαρτάται από τις επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες και επικαιροποιείται συνεχώς. «Η προσομοίωση κοντά στην επιφάνεια δείχνει επίδραση στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης και μεταφορά προς τα νότια, με πιθανή επίδραση σε τμήματα της Θεσσαλίας και της βόρειας Εύβοιας», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Όσον αφορά την ποιότητα του αέρα, όπως επισημαίνεται, η καύση ανακυκλώσιμων υλικών μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (PM₂.₅ και PM₁₀) και άλλων ατμοσφαιρικών ρύπων στην περιοχή που επηρεάζεται από το πλούμιο καπνού.
Η ένταση του φαινομένου εξαρτάται από τα υλικά που καίγονται και τις επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες.
Το AtmoHub θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εξέλιξη του φαινομένου μέσω δορυφορικών παρατηρήσεων και προσομοιώσεων διασποράς καπνού, παρέχοντας επικαιροποιημένες πληροφορίες καθώς γίνονται διαθέσιμα νέα δεδομένα.
Σημειώνεται ότι το AtmoHub συντονίζεται από την ομάδα NOA-ReACT του ΙΑΑΔΕΤ/Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Συνεργασίας της Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus CAMS (Copernicus Atmosphere Monitoring Service National Collaboration Programme CAMS-NCP-Greece).
Δείτε βίντεο με την προσομοίωση μεταφοράς καπνού από την πιλοτική υπηρεσία του AtmoHub (ολική στήλη καπνού):
Τι αναπνέουν οι Θεσσαλονικείς μετά τη φωτιά
Η μεγάλη πυρκαγιά που εκδηλώθηκε το βράδυ του Σαββάτου στο Ωραιόκαστρο δεν άφησε πίσω της μόνο καμένες εκτάσεις και σημαντικές καταστροφές, αλλά δημιούργησε και σοβαρή επιβάρυνση της ατμόσφαιρας στη Θεσσαλονίκη.
Το πυκνό νέφος που σχηματίστηκε από την καύση δασικής βλάστησης, αλλά και βιομηχανικών υλικών, σκέπασε μεγάλο τμήμα της πόλης, προκαλώντας έντονη ανησυχία για τις πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Από τις πρώτες ώρες μετά την εκδήλωση της φωτιάς, η ατμόσφαιρα στη Θεσσαλονίκη επιβαρύνθηκε αισθητά. Η έντονη οσμή καμένου έγινε αντιληπτή σε πολλές συνοικίες, ενώ στάχτη και μικρά αποκαΐδια κάλυψαν μπαλκόνια, αυλές και εξωτερικούς χώρους κατοικιών.
Ιδιαίτερη προσοχή εφιστούν οι ειδικοί ακόμη και στον τρόπο καθαρισμού των επιφανειών. «Προσοχή μην καθαρίζετε τα μπαλκόνια με πιεστικά λάστιχα. Μόνο με χαμηλή πίεση, διαφορετικά σκορπίζεται τη στάση και τα μικροσωματίδια στην ατμόσφαιρα και τα εισπνέετε». Με αυτή τη σύσταση μίλησε στη Voria.gr ο καθηγητής Μηχανικής Περιβάλλοντος του ΑΠΘ, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, εξηγώντας ποια είναι η πραγματική σύσταση του νέφους που έχει καλύψει την πόλη.
Τι περιέχει το νέφος
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής, το νέφος δεν αποτελείται μόνο από τα συνηθισμένα προϊόντα μιας δασικής πυρκαγιάς, καθώς η φωτιά επεκτάθηκε και σε εγκαταστάσεις όπου υπήρχαν υλικά ανακύκλωσης, απορρυπαντικά, πλαστικά και έλαια, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά τη χημική του σύσταση.
«Το νέφος αυτό που κάλυψε τον ουρανό της Θεσσαλονίκης αποτελείται από λεπτά σωματίδια ως αποτέλεσμα της ατελούς καύσης. Μάλιστα το γεγονός ότι υπήρξε ένας συνδυασμός δασικής καύσης και τεχνικών υλικών από τα εργοστάσια που πήραν φωτιά (υλικά ανακύκλωσης, απορρυπαντικά, έλαια), κάνει ακόμη πιο επιβαρυντική τη σύστασή του», δηλώνει ο κ. Σαρηγιάννης και συνεχίζει: «τα αέρια σωματίδια που βρίσκονται στο νέφος είναι πτητικοί οργανικοί υδρογονάνθρακες, ιδιαίτερα ερεθιστικοί στον λαιμό και στα μάτια, ενώ υπάρχουν και αρκετές ενώσεις καρκινογόνες, όπως βενζόλιο, διοξίνες, φουράνια».
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι τα αιωρούμενα μικροσωματίδια εισχωρούν εύκολα βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, περνούν ακόμη και στην κυκλοφορία του αίματος.
Ποιους κινδύνους εγκυμονεί
Οι ειδικοί εμφανίζονται καθησυχαστικοί όσον αφορά τις άμεσες επιπτώσεις για τον γενικό πληθυσμό, καθώς όσο η φωτιά περιορίζεται και η παραγωγή καπνού μειώνεται, το νέφος σταδιακά υποχωρεί. Ωστόσο προειδοποιούν ότι η παρατεταμένη έκθεση στους ρύπους μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα, ιδιαίτερα σε όσους ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες.
Πέρα από κάποιο τσούξιμο στον λαιμό και στα μάτια, οι περισσότεροι πολίτες δεν αναμένεται να εμφανίσουν άμεσα σοβαρά συμπτώματα. Παρ’ όλα αυτά, όταν τα λεπτά σωματίδια εισέρχονται στους πνεύμονες ή μέσω της κυκλοφορίας του αίματος μεταφέρονται σε άλλα όργανα, μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία.
Οι επιστήμονες συνιστούν να περιοριστούν όσο γίνεται οι μετακινήσεις και να αποφεύγεται κάθε έντονη σωματική δραστηριότητα σε εξωτερικούς χώρους.
«Πρέπει οι πολίτες να μην εφησυχάζουν. Να αποφύγουν οπωσδήποτε την άθληση και χειρωνακτικές εργασίες στην ύπαιθρο όσοι πάσχουν από Χρόνια αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, από άσθμα, σοβαρές καρδιοπάθειες, σακχαρώδη διαβήτη. Επίσης να είναι ιδιαίτερα προσεχτικές οι έγκυες και να προστατεύσουμε τα παιδιά ως πιο ευπαθείς ομάδες. Η σύσταση είναι να αποφύγουμε την έκθεση σε εξωτερικό περιβάλλον», είπε στο Voria ο καθηγητής Πνευμονολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Νίκος Τζανάκης.
Παράλληλα, ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης συστήνει οι πολίτες να διατηρούν κλειστά πόρτες και παράθυρα, ενώ όσοι είναι αναγκαίο να κυκλοφορήσουν να χρησιμοποιούν μάσκες υψηλής προστασίας τύπου KN95 ή FFP2 και να αποφεύγουν την παραμονή κοντά στις πληγείσες περιοχές.
Σε ό,τι αφορά τα κλιματιστικά, προτείνεται να λειτουργούν στη ρύθμιση ανακύκλωσης αέρα. Όπου αυτό δεν είναι δυνατό, προτείνεται η χρήση ανεμιστήρα σε συνδυασμό με ένα μπολ με παγάκια μπροστά του, «για φυσική δροσιά».
Τι θα συμβεί αν βρέξει
Η πιθανότητα βροχόπτωσης προκάλεσε αισιοδοξία, ωστόσο οι επιστήμονες εξηγούν ότι τα οφέλη δεν είναι μονοδιάστατα.
Σύμφωνα με τον κ. Σαρηγιάννη, «η βροχή θα σβήσει και τις τελευταίες εστίες, θα καθαρίσει την ατμόσφαιρα, αλλά βαρέα αέρια και σωματίδια θα πέσουν στο έδαφος και θα προκαλέσουν μόλυνση».
Για τον λόγο αυτό, συνιστάται να αποφεύγεται η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών που προέρχονται από κήπους στις περιοχές που επηρεάστηκαν άμεσα από το νέφος.
Παράλληλα, οι κάτοικοι της Φιλοθέης και των γύρω οικισμών, οι οποίοι επιστρέφουν στα σπίτια τους μετά τις εκκενώσεις μέσω του 112, καλούνται να μειώσουν όσο μπορούν την έκθεσή τους στο εξωτερικό περιβάλλον και να αποφύγουν κάθε περιττή σωματική καταπόνηση.
