Πολλαπλά μέτωπα στη Μέση Ανατολή
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε σήμερα ότι οι ΗΠΑ σχεδιάζουν χερσαία επίθεση, ενώ παράλληλα διεξάγουν δημόσια διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
«Ο εχθρός στέλνει δημόσια μηνύματα διαπραγμάτευσης και διαλόγου, ενώ κρυφά σχεδιάζει χερσαία επίθεση», είπε ο Γκαλιμπάφ σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
«Οι άνδρες μας περιμένουν την άφιξη Αμερικανών στρατιωτών στο έδαφος, ώστε να μπορέσουν να τους επιτεθούν και να τιμωρήσουν τους περιφερειακούς συμμάχους τους μια για πάντα», πρόσθεσε.
Ο Γκαλιμπάφ κάλεσε τους Ιρανούς να ενωθούν, τονίζοντας ότι η χώρα εμπλέκεται σε «έναν μεγάλο παγκόσμιο πόλεμο» που βρίσκεται «στο πιο κρίσιμο στάδιο».
«Είμαστε πεπεισμένοι ότι μπορούμε να τιμωρήσουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες, να τις κάνουμε να μετανιώσουν για την επίθεση στο Ιράν και να διεκδικήσουμε σθεναρά τα νόμιμα δικαιώματά μας», δήλωσε ακόμη.
Επανέλαβε δε ότι το μήνυμα της Τεχεράνης είναι «ξεκάθαρο» και ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί «ταπείνωση».
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες αναφορές, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να βλέπει τον Γκαλιμπάφ ως πιθανό συνομιλητή και ενδεχομένως ακόμη και μελλοντικό ηγέτη του Ιράν, γεγονός δίνει άλλη βαρύτητα στις δηλώσεις του Ιρανού αξιωματούχου.
Σύμφωνα με την Washington Post, η οποία επικαλέστηκε Αμερικανούς αξιωματούχους χθες Σάββατο, το Πεντάγωνο προετοιμάζεται για χερσαίες επιχειρήσεις που θα διαρκέσουν αρκετές εβδομάδες.
Τέτοιες επιχειρήσεις δεν θα ισοδυναμούν με πλήρη εισβολή στο Ιράν, σύμφωνα με αυτούς τους αξιωματούχους, αλλά θα περιλαμβάνουν επιδρομές σε ιρανικό έδαφος από ειδικές δυνάμεις και άλλα στρατεύματα.
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε χθες την άφιξη στη Μέση Ανατολή του πλοίου αμφίβιων επιχειρήσεων Tripoli, που θα ηγηθεί μιας ναυτικής δύναμης αποτελούμενης από «περίπου 3.500» ναύτες και πεζοναύτες.
Σχολιάζοντας την αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου δήλωσε ότι οι ΗΠΑ, «με μια λίστα 15 σημείων, διατυπώνουν τις επιδιώξεις τους και προσπαθούν να πετύχουν όσα απέτυχαν να επιβάλουν μέσω του πολέμου».
Πλήγμα στο τηλεοπτικό δίκτυο Al Araby, νεκροί σε ιρανικό λιμάνι και νέες επιθέσεις σε Συρία και Κόλπο
Η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση, με ταυτόχρονες επιθέσεις στο Ιράν, τη Συρία, το Ισραήλ και χώρες του Κόλπου, ενώ πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η ανάφλεξη αποκτά πλέον πλήρως περιφερειακά χαρακτηριστικά, με σοβαρές συνέπειες τόσο για την ασφάλεια όσο και για την παγκόσμια οικονομία.
Στην Τεχεράνη, το ειδησεογραφικό τηλεοπτικό δίκτυο Al Araby του Κατάρ ανακοίνωσε ότι ισραηλινός πύραυλος έπληξε το κτίριο όπου στεγάζεται το γραφείο του, προκαλώντας ζημιές. Πλάνα από το εσωτερικό του γραφείου δείχνουν σπασμένα τζάμια, θραύσματα γυαλιού και συντρίμμια, ενώ στο εξωτερικό γειτονικά κτίρια έχουν επίσης υποστεί ζημιές και οι δρόμοι είναι καλυμμένοι με μπάζα. Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσιογράφο του AFP, σειρά εκρήξεων ακούστηκε σε όλη την ιρανική πρωτεύουσα, με καπνό να υψώνεται από περιοχές στο ανατολικό τμήμα της πόλης, χωρίς να έχει καταστεί ακόμη σαφές ποιοι στόχοι επλήγησαν.
Την ίδια ώρα, αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές έπληξαν αποβάθρα στο ιρανικό λιμάνι Μπαντάρ Χαμίρ, κοντά στο Στενό του Ορμούζ, προκαλώντας τον θάνατο πέντε ανθρώπων και τον τραυματισμό άλλων τεσσάρων, σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό πρακτορείο Irna. Το πρακτορείο έκανε λόγο για «εγκληματική επίθεση» του «αμερικανοσιωνιστή εχθρού», σε μια ακόμη ένδειξη της σφοδρότητας με την οποία η Τεχεράνη επιχειρεί να πλαισιώσει πολιτικά και επικοινωνιακά τα πλήγματα που δέχεται.
Το Ιράν διευρύνει τα αντίποινα και αναλαμβάνει την ευθύνη για επιθέσεις στον Κόλπο
Την ίδια ημέρα, το Ιράν ανέλαβε την ευθύνη για επιθέσεις εναντίον δύο από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες αλουμινίου στον κόσμο, στο Μπαχρέιν και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, κλιμακώνοντας ακόμη περισσότερο την περιφερειακή αντιπαράθεση. Οι Φρουροί της Επανάστασης επιβεβαίωσαν, μέσω ανακοίνωσης που μετέδωσε η κρατική ραδιοτηλεόραση IRIB, ότι εξαπέλυσαν πυραύλους και drones που προκάλεσαν ζημιές στις εγκαταστάσεις των Aluminium Bahrain και Emirates Global Aluminium.
Η επίθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όχι μόνο λόγω της οικονομικής σημασίας των δύο εταιρειών, αλλά και επειδή η Τεχεράνη συνέδεσε ανοιχτά τα πλήγματα αυτά με την υποστήριξη αμερικανικών στρατιωτικών βιομηχανιών. Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι οι δύο βιομηχανίες, μέσω επενδύσεων και συμμετοχών αμερικανικών εταιρειών, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αλυσίδα εφοδιασμού βιομηχανιών που υποστηρίζουν τον αμερικανικό στρατό. Παρουσίασαν έτσι τις επιθέσεις ως αντίποινα για τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον βιομηχανικών υποδομών στο Ιράν.
Η ALBA είχε ήδη γνωστοποιήσει ότι μείωσε κατά 19% τις παραγωγικές της δυνατότητες εξαιτίας προβλημάτων στον εφοδιασμό και στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω του Στενού του Χορμούζ, το οποίο έχει ουσιαστικά κλείσει από την Τεχεράνη μετά το ξέσπασμα του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Η εταιρεία επιβεβαίωσε ότι δύο εργαζόμενοι τραυματίστηκαν ελαφρά και ότι βρίσκεται σε εξέλιξη αποτίμηση των ζημιών. Από την πλευρά της, η Emirates Global Aluminium είχε ανακοινώσει ότι η μονάδα της στην Ταουίλα, στο Αμπού Ντάμπι, υπέστη μεγάλες ζημιές σε επίθεση που τραυμάτισε έξι ανθρώπους.
Σε ακόμη πιο ανησυχητικό τόνο, οι Φρουροί της Επανάστασης απείλησαν επίσης να θέσουν στο στόχαστρο αμερικανικά πανεπιστήμια στη Μέση Ανατολή, επικαλούμενοι ως αιτία την καταστροφή δύο ιρανικών πανεπιστημίων σε αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς. Η αναφορά αυτή προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς αρκετά αμερικανικά πανεπιστήμια διαθέτουν παραρτήματα σε κράτη του Κόλπου, όπως το Texas A&M στο Κατάρ και το NYU στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η Συρία αναχαιτίζει drones από το Ιράκ με στόχο αμερικανική βάση
Παράλληλα με την κλιμάκωση στο Ιράν και στον Κόλπο, η Συρία ανακοίνωσε ότι απώθησε νέα επίθεση μη επανδρωμένων αεροσκαφών που προέρχονταν από το ιρακινό έδαφος και είχαν ως στόχο αμερικανική βάση στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας. Ο υφυπουργός Άμυνας της Συρίας, Σίπαν Χάμο, ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι η βάση του Κασράκ, στην επαρχία Χασακέ, «δέχθηκε επίθεση από 4 drones που εκτοξεύτηκαν από το ιρακινό έδαφος», προσθέτοντας ότι όλα καταρρίφθηκαν χωρίς να υπάρξουν θύματα.
Ο ίδιος επέρριψε ευθύνη στο Ιράκ, καλώντας τη Βαγδάτη να αποτρέψει την επανάληψη επιθέσεων που, όπως υποστήριξε, απειλούν τη σταθερότητα της Συρίας. Η τοποθέτηση αυτή αντανακλά τον αυξανόμενο εκνευρισμό της Δαμασκού για τη μετατροπή των συνόρων με το Ιράκ σε διάδρομο επιθέσεων, εν μέσω της ευρύτερης περιφερειακής αποσταθεροποίησης.
Δεν ήταν το πρώτο ανάλογο περιστατικό. Το Σάββατο, ο συριακός στρατός είχε ανακοινώσει ότι απέκρουσε επίθεση drones από ιρακινό έδαφος κατά της βάσης Αλ Τανφ, στη νοτιοανατολική Συρία, όπου προηγουμένως στάθμευαν αμερικανικές δυνάμεις. Την περασμένη εβδομάδα, η Δαμασκός είχε επίσης γνωστοποιήσει ότι άλλη στρατιωτική βάση της στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας έγινε στόχος πυραυλικής επίθεσης, επίσης από το Ιράκ. Τότε, Ιρακινός αξιωματούχος απέδωσε την ευθύνη σε τοπική ένοπλη οργάνωση, ενώ τέσσερις άνθρωποι συνελήφθησαν στο Ιράκ σε σχέση με την υπόθεση.
Η περιφερειακή σύγκρουση βαθαίνει καθώς αποσύρονται αμερικανικές δυνάμεις
Το Ιράκ έχει πλέον παρασυρθεί ανοιχτά στον πόλεμο που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου έπειτα από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον του Ιράν και έκτοτε έχει μετατρέψει μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής σε πεδίο διαδοχικών στρατιωτικών αναμετρήσεων. Ιρακινές οργανώσεις προσκείμενες στο Ιράν έχουν αναλάβει την ευθύνη για επιθέσεις εναντίον αμερικανικών συμφερόντων τόσο στο Ιράκ όσο και στην ευρύτερη περιοχή, ενώ και οι ίδιες έχουν δεχθεί αντίποινα.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ρευστή καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τους τελευταίους μήνες αποσύρει δυνάμεις από τη βάση Αλ Τανφ και από τη βάση του Σαντάντι στη βορειοανατολική Συρία, ενώ έχει αρχίσει και η αποχώρηση από τη βάση του Κασράκ. Η μερική αυτή αναδιάταξη φαίνεται ότι δημιουργεί νέα κενά ασφαλείας και ταυτόχρονα ενισχύει τη σημασία των τοπικών και διασυνοριακών ένοπλων δικτύων.
Νέες πυραυλικές επιθέσεις κατά του Ισραήλ και είσοδος των Χούθι στον πόλεμο
Στο Ισραήλ, ο στρατός ανακοίνωσε ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας εκτοξεύθηκαν τρεις ομοβροντίες ιρανικών πυραύλων εναντίον της επικράτειας της χώρας. Όπως και τις προηγούμενες νύχτες, ενεργοποιήθηκαν σειρήνες και οι αρχές κάλεσαν τους πολίτες στις περιοχές που μπήκαν στο στόχαστρο να καταφύγουν σε καταφύγια, πριν ανακοινωθεί λίγο αργότερα η λήξη του συναγερμού.
Την ίδια στιγμή, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα υπέστησαν επίσης επιθέσεις με drones και πυραύλους τις πρώτες πρωινές ώρες, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η σύγκρουση έχει επεκταθεί βαθιά στον Κόλπο. Επιπλέον, οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης, σύμμαχοι της Τεχεράνης, άνοιξαν νέο μέτωπο, αναλαμβάνοντας το Σάββατο την ευθύνη για δύο εκτοξεύσεις πυραύλων εναντίον του Ισραήλ, τις πρώτες ακριβώς έναν μήνα μετά το ξέσπασμα του πολέμου.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ξεχωριστή ανησυχία για τη ναυσιπλοΐα και το διεθνές εμπόριο. Με το Στενό του Χορμούζ να έχει ήδη παραλύσει σε μεγάλο βαθμό εξαιτίας των ιρανικών ενεργειών, η ενεργός εμπλοκή των Χούθι ενδέχεται να επιδεινώσει την αστάθεια και στην Ερυθρά Θάλασσα. Το κίνημα, που ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της βόρειας Υεμένης, είχε εξαπολύσει δεκάδες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων κατά την περίοδο του πολέμου Ισραήλ–Χαμάς στη Γάζα από το 2023 έως το 2025.
Διπλωματικές διεργασίες και σενάρια για αμερικανική χερσαία επιχείρηση
Μέσα σε αυτό το σκηνικό γενικευμένης ανάφλεξης, οι διπλωματικές διεργασίες συνεχίζονται και εντείνονται. Αξιωματούχοι από την Τουρκία, το Πακιστάν, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία αναμένεται να έχουν στο Ισλαμαμπάντ συνομιλίες σε βάθος σήμερα και αύριο, στο πλαίσιο προσπαθειών να αναζητηθεί διέξοδος από τον πόλεμο. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία σαφής ένδειξη αποκλιμάκωσης.
Αντίθετα, στο παρασκήνιο εντείνονται τα σενάρια για πιθανή αμερικανική χερσαία εμπλοκή στο Ιράν. Η Washington Post ανέφερε το Σάββατο, επικαλούμενη ανώνυμες πηγές στην αμερικανική κυβέρνηση, ότι στο Πεντάγωνο γίνονται προετοιμασίες για επιχειρήσεις διάρκειας εβδομάδων στο ιρανικό έδαφος. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν πρόκειται για σχέδιο ευρείας χερσαίας εισβολής, αλλά για εφόδους από δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων και άλλες συμβατικές μονάδες.
Την εικόνα αυτή ενισχύει η αποστολή επιπλέον αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή. Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε την άφιξη του USS Tripoli, ενός αποβατικού ελικοπτεροφόρου-αεροπλανοφόρου, ικανού να μεταφέρει έως και είκοσι μαχητικά F-35. Το πλοίο έχει τεθεί επικεφαλής ομάδας κρούσης με περίπου 3.500 άνδρες του πολεμικού ναυτικού και των πεζοναυτών.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί εδώ και εβδομάδες να τηρεί αμφίσημη στάση για το ενδεχόμενο χερσαίων επιχειρήσεων, ενώ αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι εξετάζεται και η αποστολή επιπλέον 10.000 στρατιωτικών στη Μέση Ανατολή το επόμενο διάστημα. Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε σε συνέντευξή του σε podcast ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν «επιτύχει όλους τους στρατιωτικούς στόχους τους» στο Ιράν, προσθέτοντας ωστόσο ότι η επιχείρηση πρέπει να συνεχιστεί «λιγάκι ακόμη», ώστε να αποτραπεί η ανάγκη νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.
Η οικονομική διάσταση της σύγκρουσης γίνεται όλο και βαρύτερη
Πέρα από το στρατιωτικό επίπεδο, η σύγκρουση έχει ήδη αποκτήσει σοβαρή οικονομική διάσταση. Το ουσιαστικό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, τα πλήγματα σε λιμάνια και βιομηχανικές εγκαταστάσεις και η επέκταση της κρίσης προς κράτη του Κόλπου δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για την εφοδιαστική αλυσίδα, τις θαλάσσιες μεταφορές και τη βιομηχανική παραγωγή. Οι επιθέσεις σε κρίσιμες εγκαταστάσεις αλουμινίου στο Μπαχρέιν και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν σαφές μήνυμα ότι η Τεχεράνη είναι πλέον έτοιμη να πλήξει στρατηγικούς οικονομικούς στόχους, πολύ πέρα από το άμεσο στρατιωτικό πεδίο.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη ενός πολέμου που δεν περιορίζεται πλέον σε διμερείς ανταλλαγές πληγμάτων ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ ή στις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στην περιοχή. Αντίθετα, εξελίσσεται σε πολυεπίπεδη και πολυμέτωπη κρίση, στην οποία εμπλέκονται κρατικοί και μη κρατικοί δρώντες, στρατιωτικές βάσεις, λιμάνια, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, μέσα ενημέρωσης και κρίσιμες θαλάσσιες οδοί. Και όσο η αποκλιμάκωση παραμένει άπιαστη, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος η σύγκρουση αυτή να περάσει σε ένα ακόμη πιο επικίνδυνο στάδιο, με επιπτώσεις που θα ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια της Μέσης Ανατολής.
