Εξετάζεται «προειδοποιητικό» πλήγμα για την πλήρη υποχώρηση της Τεχεράνης στο θέμα των πυρηνικών
Χρειάστηκε να περάσουν 90 λεπτά κατά τη διάρκεια της ετήσιας ομιλίας του προέδρου Τραμπ για την «Κατάσταση της Ένωσης» το βράδυ της Τρίτης, μέχρι να φτάσει επιτέλους στο θέμα του Ιράν – ένα ζήτημα που η διεθνής κοινότητα περίμενε με κομμένη την ανάσα.
Όταν τελικά το έπραξε, αφιέρωσε μόλις τρία λεπτά, περιοριζόμενος σε ασαφείς αναφορές που είχε επαναλάβει και τις προηγούμενες ημέρες. Παρά τη βαρύτητα της κατάστασης, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν εξήγησε επαρκώς γιατί έχει συγκεντρώσει στη Μέση Ανατολή τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη από την εποχή της εισβολής στο Ιράκ το 2003.
Η ρητορική για τις «σκοτεινές φιλοδοξίες»
«Το Ιράν επιδιώκει ξανά τις σκοτεινές του φιλοδοξίες», δήλωσε ο Τραμπ, ισχυριζόμενος ότι η Τεχεράνη επανέφερε το πυρηνικό της πρόγραμμα μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς στις εγκαταστάσεις της τον περασμένο Ιούνιο. «Βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις. Θέλουν να κλείσουν συμφωνία», σημείωσε ο πρόεδρος, επαναλαμβάνοντας την πάγια θέση του, χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες για το τι είδους συμβιβασμό επιδιώκει. «Ακόμη όμως δεν έχουμε ακούσει τις κρίσιμες λέξεις: “Δεν θα αποκτήσουμε ποτέ πυρηνικά όπλα”».
Στην πραγματικότητα, η Τεχεράνη έχει προβεί επανειλημμένα σε τέτοιες δεσμεύσεις. Μάλιστα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, σε ανάρτησή του λίγο πριν από την ομιλία, τόνισε κατηγορηματικά ότι η χώρα του «δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να αναπτύξει πυρηνικά όπλα».
Η στρατηγική της εσωτερικής ατζέντας
Η επιλογή του Τραμπ να μην επεκταθεί στο θέμα του Ιράν φαίνεται να αντανακλά την πρόθεση του Λευκού Οίκου να επικεντρωθεί σε εσωτερικά ζητήματα, όπως η οικονομία και η μετανάστευση, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Παράλληλα, υποδηλώνει τη δυσκολία του επιτελείου του να προσδιορίσει τους ακριβείς στόχους των ΗΠΑ σε μια ενδεχόμενη μετωπική σύγκρουση με μια χώρα 90 εκατομμυρίων κατοίκων.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς ο Τραμπ εξελέγη υποσχόμενος την αποφυγή μακροχρόνιων πολέμων στο εξωτερικό. Είναι ενδεικτικό ότι ο στρατηγός Νταν Κέιν, επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου, τον έχει προειδοποιήσει κατ’ ιδίαν για τον κίνδυνο μεγάλων αμερικανικών απωλειών σε περίπτωση επίθεσης.
Στρατιωτική κινητοποίηση και «προειδοποιητικό» πλήγμα
Παρ’ όλα αυτά, τις τελευταίες εβδομάδες οι ΗΠΑ στέλνουν συνεχώς ενισχύσεις στη Μέση Ανατολή – από αεροπλανοφόρα μέχρι δεκάδες μαχητικά και βομβαρδιστικά αεροσκάφη. Ενώ αρχικά η απειλή για πλήγμα συνδεόταν με την αιματηρή καταστολή διαδηλώσεων από την ιρανική κυβέρνηση, πλέον ο Τραμπ συνδέει την επίθεση με το πυρηνικό πρόγραμμα.
«Προτιμώ τη διπλωματική οδό», δήλωσε, «αλλά ένα είναι βέβαιο: δεν θα επιτρέψω ποτέ στον μεγαλύτερο χορηγό της τρομοκρατίας στον κόσμο να αποκτήσει πυρηνικά όπλα».
Η σύγκριση με τη Βενεζουέλα
Ενώ για το Ιράν ήταν λακωνικός, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίστηκε ιδιαίτερα ομιλητικός για την πρόσφατη στρατιωτική παρέμβαση στη Βενεζουέλα. Ήταν μια σαφής ένδειξη ότι ο Τραμπ παραμένει γοητευμένος από τη στρατιωτική ισχύ και την εικόνα που εκπέμπει διεθνώς η επίδειξη δύναμης. Όπως υποστήριξε, ξένοι ηγέτες τού μετέφεραν ότι η επιχείρηση στη Βενεζουέλα ήταν «εξαιρετικά εντυπωσιακή».
Καθώς οι διαπραγματευτές των δύο χωρών ετοιμάζονται για έναν νέο γύρο συνομιλιών στη Γενεύη την Πέμπτη, οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε θέσεις μάχης. Σύμφωνα με συμβούλους του, ο Τραμπ εξετάζει ένα «προειδοποιητικό» πλήγμα που θα ανάγκαζε το Ιράν να υποχωρήσει πλήρως στο θέμα των πυρηνικών.
