Σε κλοιό βίας η χώρα ενώ η κυβέρνηση επιχειρεί να ελέγξει τις αλυσιδωτές αντιδράσεις
Ο θάνατος του Νεμέσιο Οσεγκέρα, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», από τις μεξικανικές δυνάμεις ασφαλείας, πυροδότησε κύμα βίαιων επεισοδίων και χάους σε ολόκληρο το Μεξικό. Ο αρχηγός του πανίσχυρου καρτέλ «Νέα Γενιά του Χαλίσκο» εξοντώθηκε σε μια επιχείρηση που πιστώνεται στην κυβέρνηση, ωστόσο η επόμενη μέρα βρίσκει τη χώρα βυθισμένη σε αιματηρές συγκρούσεις, καθώς οι αναλυτές προειδοποιούν για αλυσιδωτές αντιδράσεις από τις παραστρατιωτικές οργανώσεις των ναρκωτικών.
Η ιστορική διαδρομή του λαθρεμπορίου
Από τη δεκαετία του '70, όταν ο πρόεδρος Νίξον κήρυξε τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών, τα καρτέλ απάντησαν ανοίγοντας χερσαίες οδούς από την κεντρική Αμερική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι μεξικανικές συμμορίες αναδείχθηκαν σε κυρίαρχους παίκτες, αναπτύσσοντας παραγωγή δισεκατομμυρίων δολαρίων και χρησιμοποιώντας τον πλούτο τους για να διεισδύσουν στην αστυνομία, τον στρατό, αλλά και στις πολιτικές και επιχειρηματικές ελίτ της χώρας.
Κράτος εν κράτει και παραστρατιωτικός εξοπλισμός
Τα τελευταία 40 χρόνια καμία κυβέρνηση δεν είχε τον απόλυτο έλεγχο του Μεξικού. Τα καρτέλ διαθέτουν παραστρατιωτικές εταιρείες με εξοπλισμό εφάμιλλο των κρατικών δυνάμεων, ενώ συχνά προσφέρουν υψηλότερες αμοιβές, λειτουργώντας ως εργοδότες για τμήματα του πληθυσμού. Η παρέμβασή τους στην πολιτική σκηνή είναι ωμή, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις εκλογές του 2024, όπου δολοφονήθηκαν περισσότεροι από 30 υποψήφιοι και καταστράφηκαν εκλογικά τμήματα.
Η αποτυχία της στρατηγικής «αγκαλιές αντί για σφαίρες»
Ο πρόεδρος Αντρές Μανουέλ Ομπραδόρ ανέλαβε την εξουσία το 2018 υποσχόμενος μια νέα προσέγγιση, αποφεύγοντας την άμεση σύγκρουση με τα καρτέλ. Η στρατηγική του, που βασίστηκε στην αποφυγή της βίας και την έκκληση προς τους ηγέτες των συμμοριών, θεωρείται πλέον ανεπαρκής μπροστά στη διαρκή δίνη του εμφυλίου πολέμου και τις σοκαριστικές πράξεις, όπως η δολοφονία 43 δασκάλων από εγκληματική οργάνωση.
Η εμπλοκή των ΗΠΑ και ο παράγοντας Κίνα
Η εξόντωση του «Ελ Μέντσο» φέρει τη σφραγίδα της συνεργασίας με την αμερικανική DEA, η οποία τον θεωρούσε έναν από τους πιο επικίνδυνους διακινητές παγκοσμίως. Το καρτέλ Χαλίσκο φέρεται να έχει διασυνδέσεις με την Κίνα για την προμήθεια χημικών ουσιών απαραίτητων για την παρασκευή φαιντανύλης. Η δράση του οργανωμένου εγκλήματος πλήττει πλέον άμεσα την οικονομία του Μεξικού, καθώς αποτρέπει τις ξένες επενδύσεις σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
