Επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών εντόπισαν την αιφνίδια αλλαγή του άστρου από ερυθρό σε κίτρινο
Μια σπάνια και εντυπωσιακή ανακάλυψη πραγματοποίησε ομάδα ερευνητών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, μελετώντας το WOH G64, ένα από τα μεγαλύτερα γνωστά άστρα στο Σύμπαν. Οι Έλληνες επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο αστέρας, που βρίσκεται στον γαλαξία Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, υπέστη μια πλήρη μεταμόρφωση σε πραγματικό χρόνο, αλλάζοντας χρώμα, θερμοκρασία και χημική σύνθεση μέσα σε λίγα μόλις έτη.
Η ανατροπή των δεδομένων 30 ετών
Από την ανακάλυψή του τη δεκαετία του 1980, το WOH G64 είχε ταξινομηθεί ως ένας από τους πιο φωτεινούς και ψυχρούς ερυθρούς υπεργίγαντες, με ακτίνα 1.540 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου. Ωστόσο, η έρευνα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του ΕΚΠΑ, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Astronomy», αποκάλυψε μια εντελώς διαφορετική εικόνα.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, δρα Γκονθάλο Μούνιοζ Σάντσεζ, και την επιστημονικά υπεύθυνη δρα Άλκηστη Μπονάνου:
- Το άστρο δεν είναι πλέον κόκκινο και ψυχρό, αλλά κίτρινο.
- Η θερμοκρασία του αυξήθηκε κατά 1.000 βαθμούς Κελσίου μεταξύ 2013-2014.
- Το 2011 παρουσίασε μια πρόσκαιρη εξασθένηση, ενώ το 2025 η φωτεινότητά του μειώθηκε σημαντικά.
Η αποκάλυψη ενός διπλού συστήματος
Για πρώτη φορά, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το WOH G64 δεν είναι μόνο του, αλλά αποτελεί μέρος ενός διπλού συστήματος. Ο συνοδός του είναι ένα άστρο αρκετά πιο μαζικό και θερμό από τον Ήλιο, το οποίο εκπέμπει γαλάζιο φως. Η αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο αστεριών ενδέχεται να είναι ο καταλύτης για τις ακραίες αλλαγές που παρατηρούνται.
Τα δύο επικρατέστερα σενάρια
Η ερευνητική ομάδα προτείνει δύο πιθανές εξηγήσεις για το φαινόμενο:
- Διάλυση περιβλήματος: Το διπλό σύστημα περιβαλλόταν από ένα τεράστιο νέφος υλικού που το έκανε να φαίνεται ως ένας ερυθρός υπεργίγαντας. Η διάλυση αυτού του περιβλήματος αποκάλυψε την πραγματική φύση των δύο αστεριών.
- Έκρηξη υλικού: Το άστρο ήταν ήδη κίτρινος υπεργίγαντας και υπέστη μια έκρηξη υλικού που ολοκληρώθηκε το 2014, η οποία το έκανε να φαίνεται ψυχρότερο για αρκετές δεκαετίες.
Το τέλος ενός γίγαντα
Τα αστέρια αυτής της κατηγορίας, με μάζα οκτώ φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου, έχουν σύντομη ζωή. Το WOH G64 πλησιάζει στο τελικό του στάδιο και αναμένεται σύντομα είτε να εκραγεί ως σουπερνόβα, είτε να καταρρεύσει σε μαύρη τρύπα. Η μελέτη του προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία στους αστρονόμους να κατανοήσουν τις περίεργες συμπεριφορές των άστρων λίγο πριν τον «θάνατό» τους.
ΦΩΤΟ: Daniel Cea Martinez. Η φωτογραφία έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και την παραχώρησε το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
