Η Τεχεράνη δεσμεύεται ότι θα αραιώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει
Οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν υπέγραψαν εξ αποστάσεως χθες Τετάρτη το βράδυ τη διμερή συμφωνία με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με την Τεχεράνη να δεσμεύεται ότι θα αραιώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει, με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων της Ουάσινγκτον και τις λεπτομέρειες να μένουν να διευθετηθούν στις περαιτέρω διαπραγματεύσεις οι οποίες αναμένεται να αρχίσουν αύριο Παρασκευή.
Τα δυο μέρη κατέληξαν αυτή την εβδομάδα σε συμφωνία για να τελειώσει η ένοπλη σύρραξη η οποία ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους καταιγιστικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, στοιχίζοντας τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.
Το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που συμπεριλαμβάνει το μέτωπο του Λιβάνου, υπογράφτηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Γαλλία.
«Μόλις το υπέγραψα», είπε ο Ρεπουμπλικάνος στον Τύπο, εξερχόμενος από παλάτι στις Βερσαλλίες όπου του παρατέθηκε επίσημο δείπνο. Ο Λευκός Οίκος δημοσιοποίησε κατόπιν μέσω X βίντεο στο οποίο τον βλέπει κανείς καθώς βάζει την υπογραφή του με μαρκαδόρο στο έγγραφο, έχοντας καθισμένο στο πλάι του τον Γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν, που τον συγχαίρει, προτού το δώσει στον υπουργό Εξωτερικών του Μάρκο Ρούμπιο, όρθιο πίσω του.
Το κείμενο υπογράφτηκε από τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τον Αμερικανό ομόλογό του, ανακοίνωσε από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.
Το πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε φωτογραφίες που εικονίζουν τον πρόεδρο Πεζεσκιάν καθώς υπέγραφε.
Κατά το Press TV, ο κ. Μπαγαεΐ σημείωσε πως η απόφαση το έγγραφο να υπογραφεί από τους προέδρους δεν ήταν τυχαία. Το ότι το υπέγραψαν οι αρχηγοί των δυο κρατών σημαίνει πως θα είναι αυξημένο το πολιτικό κόστος οποιασδήποτε παραβίασης, εξήγησε, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δημοσίευσε βίντεο στο οποίο εμφανίζεται ο Ντόναλντ Τραμπ να βάζει την υπογραφή του στο κείμενο της συμφωνίας στο Παλάτι των Βερσαλλιών.
«Ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε απόψε στις Βερσαλλίες τη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών», έγραψε ο Μακρόν στο X.
Όπως σημείωσε, η συμφωνία «ανοίγει τον δρόμο για μια διαρκή ειρήνη» και δίνει τη δυνατότητα για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Παράλληλα, τη χαρακτήρισε μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, εκτιμώντας ότι μπορεί να συμβάλει και στη συγκράτηση των τιμών της ενέργειας.
Αναλυτές σημείωσαν ότι η Τεχεράνη προτιμούσε να αποφύγει δημόσιες χειραψίες Ιρανών με Αμερικανούς αξιωματούχους σε επίσημη τελετή υπογραφής -η ιρανική πλευρά προσάπτει στην αμερικανική ευθύνες για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας Αλί Χαμενεΐ την 28η Φεβρουαρίου και το πολιτικό κόστος τέτοιων εικόνων δεν θα ήταν ακριβώς ευκαταφρόνητο στο εσωτερικό.
Το Ορμούζ θα ανοίξει «χωρίς καθυστέρηση»
Η υπογραφή της συμφωνίας από τους προέδρους σημαίνει ότι πως τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά πλήρως «χωρίς καθυστέρηση» κι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα αρθεί «αμέσως», διαβεβαίωσε τις πρώτες πρωινές ώρες ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ.
Το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ» τίθεται «σε ισχύ» και, «ως πρώτο βήμα, η Ισλαμική Δημοκρατία θα ανοίξει χωρίς καθυστέρηση το στενό του Ορμούζ και οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν αμέσως στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού», σημείωσε ο κ. Σαρίφ μέσω X.
Επιβεβαίωσε εξάλλου ότι θα οργανωθεί αύριο Παρασκευή στην Ελβετία τελετή για να τιμηθεί η σημαντική «εξέλιξη» και να αρχίσουν «τεχνικές συνομιλίες» ανάμεσα στα μέρη.
Ως χθες βράδυ αναμενόταν ότι τη συμφωνία θα υπέγραφαν ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς κι ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ αύριο Παρασκευή στην Ελβετία.
Η συμφωνία «καταγράφει την αποτυχία των ΗΠΑ», έκρινε χθες βράδυ κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στην κρατική τηλεόραση ο κ. Γαλιμπάφ.
Ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, λιβανικού σιιτικού κινήματος προσκείμενου στην Τεχεράνη, ο Ναΐμ Κάσεμ, εξέλαβε από την πλευρά του τη συμφωνία ως «μεγάλη νίκη» για το Ιράν, το οποίο ευχαρίστησε επειδή επέμεινε να συμπεριληφθεί σε αυτήν το μέτωπο του Λιβάνου.
Σε τηλεοπτικό διάγγελμά του παρότρυνε την κυβέρνηση στη Βηρυτό να «εκμεταλλευτεί» τη συμφωνία για να «διώξει το Ισραήλ» από το έδαφος του Λιβάνου.
Αντίπαλοι του κινήματος κατηγορούν τη Χεζμπολάχ πως έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο τη 2η Μαρτίου, εκτοξεύοντας ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ για να εκδικηθεί τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ.
Ο ηγέτης της Χεζμπολά Κάσεμ κάλεσε ακόμη τη λιβανική κυβέρνηση να σταματήσει τις απευθείας διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, που άρχισαν τον Απρίλιο υπό την αιγίδα της Ουάσινγκτον.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν τόνισε νωρίτερα πως η διαδικασία είναι «ανεξάρτητη» από τη συμφωνία Ουάσιγκτον-Τεχεράνης.
Δυο μήνες διαπραγματεύσεων
Το κείμενο της συμφωνίας, που ανέγνωσε χθες Αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους, προβλέπει πως η Ουάσινγκτον θα αναστείλει, από τη στιγμή της υπογραφής, τις κυρώσεις της που εμπόδιζαν τις πωλήσεις του ιρανικού πετρελαίου. Δέχτηκε επίσης να προχωρήσει στην άρση του συνόλου των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης σε περίπτωση σύναψης οριστικής συμφωνίας έπειτα από διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών.
Κατά τη διάρκειά τους, οι κυβερνήσεις των δυο χωρών θα συζητήσουν για τη δημιουργία «μηχανισμού που θα επιτρέψει την επεξεργασία» των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, με την καταφυγή σε μέθοδο αραίωσής του «υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ», του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, σημείωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος που είδε «μεγάλη νίκη» για την Ουάσινγκτον στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το Ιράν θα επιτρέψει εντός 30 ημερών την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, το de facto κλείσιμο του οποίου αφότου ξέσπασε ο πόλεμος κλόνισε την παγκόσμια οικονομία.
Οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν, εφόσον συναφθεί οριστική συμφωνία, να διευκολύνουν, σε συντονισμό με «περιφερειακούς εταίρους» τους, ιδίως μοναρχίες του Κόλπου, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, χωρίς πάντως αυτό να συνεπάγεται οποιαδήποτε αμερικανική χρηματοδοτική συμμετοχή.
Το Ιράν δημοσιοποίησε χθες το κείμενο της συμφωνίας μέσω του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων IRNA.
Οι αρχηγοί των κρατών της G7, η σύνοδος της οποίας μόλις διεξήχθη στη Γαλλία, εξήραν σε κοινή τους ανακοίνωση την «ιστορική ευκαιρία να εμποδιστεί το Ιράν να αποκτήσει οποιοδήποτε πυρηνικό όπλο και να αντιμετωπιστούν οι απειλές που συνδέονται με τις περιφερειακές δραστηριότητές του» και το πρόγραμμά του για την κατασκευή βαλλιστικών πυραύλων.
Η Κίνα από την πλευρά της εκτίμησε πως είναι «απόλυτα απαραίτητο» να εφαρμόσουν πλήρως «όλα τα μέρη» τη συμφωνία και να αποφευχθούν εξωτερικές «επεμβάσεις», κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξης του υπουργού Εξωτερικών Ουάνγκ Γι με τον ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί, έκανε γνωστό το Πεκίνο.
Ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας, η χώρα του οποίου εξαρτάται σε υψηλό βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο, τόνισε την ανάγκη να γίνει «σωστή διαχείριση» της ναυσιπλοΐας στο στενό του Ορμούζ και να καταπραϋνθούν «οι έντονες ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας».
Οι τιμές του πετρελαίου έκλεισαν με μικρή άνοδο χθες, με τις αγορές να μοιάζουν επιφυλακτικές πριν από την υπογραφή της συμφωνίας· το Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλία αναφοράς, σημείωσε άνοδο 0,75% στα 79,55 δολάρια το βαρέλι.
Τι περιλαμβάνει το «Μνημόνιο Συνεννόησης» που θα υπογράψουν ΗΠΑ και Ιράν
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος διάβασε την Τετάρτη σε δημοσιογράφους το «μνημόνιο συνεννόησης» των 14 σημείων που πρόκειται να υπογραφεί επισήμως μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ στην Ελβετία, τονίζοντας ότι και οι δύο πλευρές μπορεί ακόμη να αποχωρήσουν από αυτή τη συμφωνία.
Οι επερχόμενες συνομιλίες μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης είναι πιθανό να επικεντρωθούν στην ακριβή αλληλουχία των βημάτων που προβλέπονται σε αυτήν την προκαταρκτική συμφωνία, πρόσθεσε ο αξιωματούχος αυτός, ζητώντας να μην κατονομαστεί.
Σύμφωνα με την πηγή αυτή, η συνάντηση στην Ελβετία «θα είναι αρκετά κρίσιμη για να δούμε πραγματικά πώς θα περάσουμε στην επόμενη φάση».
Το κείμενο που αναγνώστηκε από τον αξιωματούχο ήταν παρόμοιο με το μνημόνιο των 14 σημείων που μετέδωσαν λίγο νωρίτερα πολλά μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου του πρακτορείου Reuters.
Αυτό το προσχέδιο του πρακτορείου έχει ως εξής:
1. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, κηρύσσουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι στο εξής δεν θα προβούν σε καμία εχθρική ενέργεια η μεν εναντίον των δε και θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας μεταξύ τους. Η τελική συμφωνία θα επικυρώσει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου και των επόμενων Άρθρων.
2. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να σέβονται η μία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις οι μεν των δε.
3. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε μια τελική συμφωνία εντός μέγιστης περιόδου 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν αμοιβαίας συναίνεσης.
4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα αποκαταστήσουν την ναυσιπλοΐα στο σύνολο της χωρητικότητάς της εντός μέγιστου χρονικού διαστήματος 30 ημερών· η κίνηση των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον όγκο της κυκλοφορίας από την πλευρά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν πριν από τον πόλεμο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν επίσης τη δέσμευση να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών μετά την τελική συμφωνία.
5. Με την υπογραφή του Μνημονίου Συνεννόησης, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα αναλάβει αμέσως μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κίνηση των εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντιστρόφως θα ξαναρχίσει, μέσα σε διάστημα 30 ημερών, στον όγκο που ήταν προ του πολέμου, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για την απομάκρυνση των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.
6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, μαζί με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να δημιουργήσουν ένα συνεκτικό σχέδιο που θα συμφωνηθεί από τις δύο πλευρές για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, διασφαλίζοντας χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισεκ. δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής αυτού του σχεδίου, στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας, θα καθοριστεί μέσα σε 60 ημέρες.
7. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να τερματίσουν, σε χρονοδιάγραμμα που θα συμφωνηθεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας, κάθε είδους κυρώσεις που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και όλων των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων, τόσο των πρωτογενών, όσο και των δευτερογενών.
8. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα παράγει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και όλων των άλλων αμοιβαία συμφωνηθέντων ζητημάτων που σχετίζονται με τα πυρηνικά, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν επαρκώς σε μια τελική συμφωνία· η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου.
9. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή μιας τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς: το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.
10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, και μέχρι την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών να εκδώσει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις σχετικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορικών και παρόμοιων υπηρεσιών.
11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι, υπό το φως της προόδου των διαπραγματεύσεων προς μια τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα ή παγωμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευτούν και θα τεθούν πλήρως στη διάθεσή της. Αυτά τα κεφάλαια, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή τελικού δικαιούχου καθοριστεί από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα προς χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις σε αυτή τη βάση.
12. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός εφαρμογής για την επίβλεψη της επιτυχούς υλοποίησης και της μελλοντικής δέσμευσης στην Τελική Συμφωνία.
13. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, και κατόπιν λήψης διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη της εφαρμογής των Άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου, καθώς και τη συνεχιζόμενη εφαρμογή αυτών των βημάτων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εισέλθουν σε διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τα υπόλοιπα Άρθρα.
14. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Η Ουάσινγκτον δεσμεύεται να διευκολύνει την αποδέσμευση 300 δισ. δολαρίων για το Ιράν σε περίπτωση οριστικής συμφωνίας
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να διευκολύνουν την αποδέσμευση ποσού 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση και την ανάπτυξη του Ιράν σε περίπτωση οριστικής συμφωνίας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, σύμφωνα με το κείμενο του μνημονίου συνεννόησης που επιτεύχθηκε μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης και έγινε σήμερα γνωστό.
«Οι ΗΠΑ δεσμεύονται, με τους περιφερειακούς τους εταίρους, να επεξεργαστούν ένα τελικό σχέδιο, που συμφωνήθηκε από κοινού, ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο προορίζεται για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν» του οποίου οι όροι εφαρμογής αναμένεται να οριστικοποιηθούν κατά τις διαπραγματεύσεις, δήλωσε υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος που διάβασε το κείμενο σε δημοσιογράφους.
Το Ιράν θα μπορεί επίσης να πωλεί το πετρέλαιό του μόλις υπογραφεί επίσημα αυτό το πρωτόκολλο της συμφωνίας.
