Πρώτος εντοπισμός μαρμάρινου θραύσματος με διακοσμητική σταγόνα στο βυθό
Σημαντικά ευρήματα έφερε στο φως η υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα του 2025 στο ιστορικό ναυάγιο Μέντωρ στα Κύθηρα, καθώς για πρώτη φορά εντοπίστηκε θραύσμα γλυπτού διακόσμου από το πολύτιμο φορτίο του πλοίου. Το εύρημα αφορά μια μαρμάρινη πλάκα με διακοσμητική σταγόνα, οι διαστάσεις της οποίας παρουσιάζουν αναλογίες με εκείνες του επιστυλίου του Παρθενώνα. Η ανασκαφή διενεργήθηκε από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων υπό τη διεύθυνση του αρχαιολόγου, δρ. Δημητρίου Κουρκουμέλη-Ροδοστάμου, αναπληρωτή προϊστάμενου της υπηρεσίας.
Τα αποτελέσματα των ανασκαφικών τομών
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥΠΠΟ (Υπουργείο Πολιτισμού), οι έρευνες επικεντρώθηκαν σε δύο τομές δυτικά και βόρεια του σωζόμενου σκαριού. Στην πρώτη τομή δεν βρέθηκαν ίχνη του πλοίου, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι το ξύλινο σώμα αποσυντέθηκε γρήγορα λόγω της έκθεσής του στον πυθμένα.
Καθοριστικό ρόλο στην καταστροφή έπαιξε και η βίαιη διάνοιξη του κύτους από σφουγγαράδες το 1802, κατά την πρώτη προσπάθεια ανέλκυσης των αρχαιοτήτων που είχε αφαιρέσει ο Λόρδος Έλγιν. Τις εργασίες εκείνες συντόνιζε ο Ουίλιαμ Χάμιλτον, γραμματέας του Έλγιν, ο οποίος έδωσε εντολή για τη διάνοιξη εισόδου από το πέτσωμα του πλοίου.
Τεχνικά χαρακτηριστικά και εξαρτισμός
Στη δεύτερη τομή εντοπίστηκαν αντικείμενα που αφορούν τη λειτουργία και την κατασκευή του πλοίου. Τα ευρήματα περιλαμβάνουν:
- Εξαρτισμός: Θραύσματα σκευών καθημερινής χρήσης και τμήματα του εξοπλισμού.
- Επιχάλκωση: Φύλλα χαλκού που προστάτευαν τα ύφαλα, καθώς και φύλλα μολύβδου που ενίσχυαν την τρόπιδα.
- Μόνωση εστίας: Τμήμα πήλινης πλάκας που πιθανώς χρησιμοποιούνταν για την πυροπροστασία του πλοίου.
Διαστάσεις μαρμάρινου ευρήματος
| Χαρακτηριστικό |
Διάσταση (εκατοστά) |
| Μήκος πλάκας |
9,3 |
| Πλάτος πλάκας |
4,7 |
| Διάμετρος σταγόνας |
6,51 |
| Ύψος σταγόνας |
2,2 |
Η σημασία του γλυπτού διακόσμου
Ο εντοπισμός της μαρμάρινης σταγόνας θεωρείται εξαιρετικής σημασίας, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του φορτίου είχε ανελκυσθεί στις αρχές του 19ου αιώνα. Η περαιτέρω μελέτη και συντήρηση αναμένεται να προσδιορίσει με ακρίβεια το μνημείο της Ακρόπολης από το οποίο προέρχεται το θραύσμα. Στην αποστολή συμμετείχε μια πολυμελής ομάδα ειδικών, ανάμεσα στους οποίους οι αρχαιολόγοι Αλέξανδρος Τούρτας και Έλενα Μπονέλου, καθώς και ο θαλάσσιος βιολόγος Γιάννης Ίσσαρης.
