Τι σημαίνει η επίσημη έγκριση συνολικών δανείων 113 δισ. ευρώ σε 16 χώρες, με ρήτρα διαφυγής έως το 2028
Το ECOFIN ενέκρινε τον προϋπολογισμό της Ελλάδας στο πλαίσιο του SAFE, του ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου για την ενίσχυση αμυντικών επενδύσεων μέσω δανείων. Στις δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βάλντις Ντομπρόφσκις, ανέφερε ότι η Επιτροπή έχει αξιολογήσει θετικά τα αμυντικά επενδυτικά σχέδια 16 κρατών-μελών και ότι έχουν κατανεμηθεί σχεδόν 113 δισ. ευρώ σε δάνεια SAFE, προσθέτοντας πως η αξιολόγηση των υπόλοιπων τριών σχεδίων θα παρουσιαστεί σύντομα. Στις 16 αυτές χώρες είχε ενταχθεί και το ελληνικό σχέδιο ως "πακέτο".
Τι είναι το SAFE
Το SAFE είναι μηχανισμός δανείων της ΕΕ που συνδέεται με εθνικά σχέδια αμυντικών επενδύσεων. Ο Ντομπρόφσκις τόνισε ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να λαμβάνουν πλήρως υπόψη τις δημοσιονομικές επιπτώσεις από την απορρόφηση των δανείων SAFE. Ειδικότερα:
- Για τα κράτη-μέλη που δεν έχουν ενεργοποιήσει την «εθνική ρήτρα διαφυγής», οι δαπάνες που χρηματοδοτούνται από SAFE πρέπει να χωρέσουν μέσα στη συνιστώμενη πορεία αύξησης των καθαρών δαπανών (recommended net expenditure growth path).
- Για τα κράτη-μέλη που έχουν ενεργοποιήσει την εθνική ρήτρα διαφυγής, οι δαπάνες SAFE δικαιούνται ευελιξία, με ανώτατο όριο έως 1,5% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2028. Η Επιτροπή, όπως είπε, θα το παρακολουθεί στενά.
Στο ίδιο πλαίσιο, χαιρέτισε και την απόφαση του Συμβουλίου για ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής στην Αυστρία, ώστε να διευκολυνθεί η μετάβαση σε υψηλότερες αμυντικές δαπάνες, υπογραμμίζοντας ότι η ευελιξία είναι στοχευμένη και προσωρινή, με στόχο την αναδιάταξη προϋπολογισμών ενόψει μόνιμα υψηλότερων αμυντικών αναγκών.
Οικονομία, Ουκρανία και Ρωσία
Για τις οικονομικές προοπτικές της ΕΕ είπε ότι, παρά κάποια θετικά πρόσφατα στοιχεία, η εικόνα παραμένει «σε γενικές γραμμές αμετάβλητη», όπως και οι διαρθρωτικές προκλήσεις, άρα απαιτείται εστίαση σε μέτρα που «ξεκλειδώνουν» το αναπτυξιακό δυναμικό.
Αναφερόμενος στην Ουκρανία δήλωσε ότι ο πόλεμος πλησιάζει το πέμπτο έτος, με συνεχιζόμενες επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές, και ζήτησε «ουσιαστική» ενίσχυση της στήριξης. Παρουσίασε ενημέρωση για το δάνειο στήριξης 90 δισ. ευρώ και για τις πληρωμές δανείων ERA, καθώς και για την επικείμενη συνεδρίαση του ΔΣ του ΔΝΤ για νέο πρόγραμμα. Είπε ότι, μετά τη θετική ψήφο στο Ευρωκοινοβούλιο και με στήριξη της κυπριακής προεδρίας, στόχος είναι να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία την επόμενη εβδομάδα, με παράλληλη προετοιμασία για γρήγορη εκταμίευση.
Οσον αφορά στη Ρωσία, είπε ότι η Κομισιόν πρότεινε 20ό πακέτο κυρώσεων (ενέργεια, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, εμπόριο) και κάλεσε τα κράτη-μέλη να το εγκρίνουν άμεσα.
Ταμείο Ανάκαμψης
Για το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF), ο Νομπρόφσκις είπε ότι οι συνολικές εκταμιεύσεις φτάνουν τα 394 δισ. ευρώ και ότι βρισκόμαστε στην «τελική ευθεία», καλώντας τα κράτη-μέλη να επιταχύνουν πριν την προθεσμία του Αυγούστου. Χαιρέτισε την έγκριση τροποποιήσεων στο σχέδιο της Λιθουανίας και ανέφερε ότι 25 κράτη-μέλη έχουν «εξορθολογίσει» τα σχέδιά τους, μειώνοντας κατά 20% τα εκκρεμή ορόσημα και στόχους.
Τέλος, ανακοίνωσε ότι ενημερώθηκε από την πρόεδρο της EIB, Νάντια Καλβίνιο, για την ετήσια επενδυτική έκθεση και έκανε λόγο για περιθώριο μεγαλύτερης επίδρασης στη χρηματοδότηση κρίσιμων επενδύσεων (και σε ασφάλεια/άμυνα).
