Παραδείγματα για να μπει τάξη στη σύγχυση με τον ΦΠΑ

Τάξη στο αλαλούμ που έχει δημιουργηθεί με τους νέους συντελεστές ΦΠΑ και ποια προϊόντα υπάγονται σε κάθε συντελεστή, προσπαθεί να βάλει με νέα εγκύκλιο που εξέδωσε την Παρασκευή η Γενική Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων, Κατερίνα Σαββαΐδου.

Στην εγκύκλιο διευκρινίζεται, μεταξύ άλλων, ότι αποκλειστικά για μοσχαρίσιο κιμά ο συντελεστής είναι 23%, ενώ αν είναι μόνο χοιρινός, 13%. Όμως, αν είναι ήδη αναμεμειγμένος και δεν μπορεί να διαχωριστεί κατά κατηγορία κρέατος, τότε ο ΦΠΑ είναι 23%.

Επίσης, αν ο πελάτης καθίσει στο σουβλατζίδικο για επιτόπια κατανάλωση, όλα τα προϊόντα υπάγονται στο συντελεστή ΦΠΑ 23%. Αν πάρει πακέτο που περιλαμβάνει σαλάτα, σουβλάκια χοιρινά, αναψυκτικό, νερό και ψωμί, φορολογείται, ως εξής: Η σαλάτα, τα σουβλάκια και το αναψυκτικό με 23%, το νερό και το ψωμί με 13%.

Ενδεικτικά παρατίθενται τα ακόλουθα παραδείγματα προς κατανόηση των ανωτέρω και διευκόλυνση για την υπαγωγή αγαθών στον ορθό συντελεστή ΦΠΑ:

(α) ΕΧ 1901 (παράγραφος 10 Παραρτήματος III): από τη δασμολογική κλάση 1901 μόνο τα παρασκευάσματα διατροφής για παιδιά υπάγονται σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13%. Λοιπά προϊόντα που κατατάσσονται στη δασμολογική κλάση 1901, όπως εκχυλίσματα βύνης, ζυμάρια για την παρασκευή προϊόντων αλευροποίας, ζαχαροπλαστικής ή μπισκοτοποιϊας κ.λ.π υπάγονται σε κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 23%. 

(β) ΕΧ 3003 (παράγραφος 13 δεύτερο εδάφιο Παραρτήματος III):από τη δασμολογική κλάση 3003 μόνο τα φάρμακα για την ιατρική του ανθρώπου υπάγονται σε συντελεστή ΦΠΑ 6%, εν αντιθέσει με τα κτηνιατρικά φάρμακα τα οποία υπάγονται σε συντελεστή 13%. 

(γ) 0406:όλα τα τυριά που κατατάσσονται στη δασμολογική κλάση 0406 δηλ. τυριά νωπά, τυριά τριμμένα, λιωμένα, με στίγματα κ.λ.π υπάγονται σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13%. 

(δ) 0809:όλα τα προϊόντα που κατατάσσονται στη δασμολογική κλάση 0809 δηλ. βερίκοκα, κεράσια, ροδάκινα, δαμάσκηνα και αγριοδαμάσκηνα κλπ. νωπά υπάγονται σε μειωμένο συντελεστή 13%. 

ii. Πέραν των ανωτέρω, επισημαίνονται τα ακόλουθα:. 

(α) ο όρος «παρασκευασμένο» δεν αφορά τον τρόπο συσκευασίας των προϊόντων αλλά σχετίζεται με την παραγωγική τους διαδικασία και κυρίως με την επεξεργασία τους με μεθόδους όπως μπορεί να είναι η θερμική επεξεργασία (π.χ βράσιμο ή ψήσιμο) ή με την προσθήκη άλλων προϊόντων ή συστατικών καθώς και με τον τρόπο διατήρησης ή συντήρησής τους. 

(β) τα παραδείγματα προϊόντων που δίνονται για σκοπούς διευκόλυνσης της εφαρμογής του νέου Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ στην ΠΟΛ. 1160/17.07.2015, δεν είναι σε καμία περίπτωση εξαντλητικά, καθώς, ως είναι ευνόητο, το εύρος των προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο εισαγωγής ή παράδοσης στο εσωτερικό της χώρας καθώς και οι σημαντικές αλλαγές του Παραρτήματος ΙΙΙ, καθιστούν μη εφικτή τη συμπερίληψη κάθε πιθανού είδους για το οποίο δύναται να ζητηθούν περαιτέρω πληροφορίες αναφορικά με τον εφαρμοζόμενο συντελεστή Φ.Π.Α. 

Σε περιπτώσεις αμφιβολιών για τη δασμολογική κατάταξη ενός εμπορεύματος και την ανεύρεση του εφαρμοστέου συντελεστή ΦΠΑ μπορείτε να επικοινωνείτε με τα αρμόδια τμήματα: Α' τμήμα Δασμολογικό και Δασμολογητέας Αξίας της Δ/νσης Δασμολογικών Θεμάτων και Τελωνειακών Οικονομικών Καθεστώτων (τηλ. 210 69.87.484, 210 69.87.485) και Δ' τμήμα ΦΠΑ εισαγωγών-εξαγωγών της Δ/νσης Ε.Φ.Κ και Φ.ΠΑ (τηλ. 210 69.87.469, 210 69.87.409) της Γεν. Δ/νσης Τελωνείων & Ε.Φ.Κ. 

Για θέματα ΦΠΑ σε υπηρεσίες παρακαλούμε όπως απευθύνεστε στο τμήμα Α' ΦΠΑ της Δ/νσης Εφαρμογής Έμμεσης Φορολογίας (τηλ. 210 36.45.848, 832) 

iii. Συμπληρωματικά της εγκυκλίου ΠΟΛ.1160/2015 και για συγκεκριμένες κατηγορίες αγαθών διευκρινίζονται τα ακόλουθα:

Κρέατα 

Κρέας εκτός από το κρέας βοοειδών, νωπό, διατηρημένο σε απλή ψύξη ή κατεψυγμένο, χωρίς προσθήκες ή άλλη επεξεργασία (Δ.Κ. 0203, 0204, ΕΧ 0207, ΕΧ 0208), υπάγεται στο 13%. 

Κρέας παρασκευασμένο με προσθήκες άλλων προϊόντων ή συστατικών ή με άλλη επεξεργασία, όπως θερμική επεξεργασία ή ομογενοποίηση, (π.χ. αλλαντικά) (Κεφάλαιο 16), υπάγεται στο 23%. 

Για παράδειγμα: 

«Σουβλάκι νωπό», ήτοι τεμαχισμένο κρέας νωπό σε κύβους, από κρέατα εκτός του βόειου κρέατος, που είναι περασμένο σε «καλαμάκι» (Κεφάλαιο 2) (συντελεστής ΦΠΑ 13%). 

«Σουβλάκι νωπό», ήτοι τεμαχισμένο κρέας νωπό σε κύβους, από κρέατα εκτός του βόειου κρέατος, με προσθήκη καρυκευμάτων και άλλων προϊόντων (π.χ. ντομάτα, κρεμμύδι, πιπεριά) ή που έχει υποστεί άλλη επεξεργασία (π.χ. είναι παναρισμένο ή προ-ψημένο) (Κεφάλαιο 16) (συντελεστής ΦΠΑ 23%). 

Η αναφορά στα ενδεικτικά παραδείγματα της εγκυκλίου ΠΟΛ 1160/2015 στο «σουβλάκι χοιρινό κρεοπωλείου χωρίς προσθήκες ή άλλη επεξεργασία:13%» είναι αυτονόητο ότι αφορά το νωπό σουβλάκι καθώς το κρεοπωλείο δεν μπορεί ποτέ να πουλάει ψημένο κρέας εκτός και αν έχει παράλληλη δραστηριότητα π.χ. ψητοπωλείου κλπ. 

Επίσης επισημαίνεται ότι όταν το κρέας αναμειγνύεται κατόπιν παραγγελίας του πελάτη και τα επιμέρους μέρη του ανήκουν σε μειωμένο και σε κανονικό συντελεστή (π.χ. κιμάς βόειος και χοιρινός) και μπορεί να τιμολογηθεί διακεκριμένα, η τιμολόγηση γίνεται ανά συντελεστήΑντίθετα, όταν το κρέας είναι ήδη αναμεμειγμένο και πωλείται ως ενιαίο προϊόν που τα επιμέρους μέρη του ανήκουν σε μειωμένο και σε κανονικό συντελεστή, οπότε δεν μπορεί να τιμολογηθεί διακεκριμένα, υπάγεται στον κανονικό συντελεστή. 

Φυτά και άνθη του Κεφαλαίου 6 

Στα είδη αυτά περιλαμβάνονται π.χ. μοσχεύματα και μπόλια, δένδρα, χαμόδενδρα, δενδρύλλια και θάμνοι που δίνουν βρώσιμους καρπούς (π.χ. φυτά αμπέλου) τα οποία μπορεί να παρουσιάζονται με τις ρίζες τους, γυμνές ή με χώμα, ή φυτεμένα σε γλάστρες, κουβάδες, πανέρια, ξύλινα δοχεία και παρόμοιους περιέκτες, ροδόδενδρα και αζαλέες, τριανταφυλλιές, φυτά ανανά, φυτά λαχανικών και φυτά φράουλας, φυτά της υπαίθρου, δένδρα του δάσους, φυτά εσωτερικών χώρων, ζωντανές ρίζες φυτών κ.λπ.: (Δ.Κ. 0602) (συντελεστής ΦΠΑ 13%). 

Βολβοί, κρεμμύδια, κόνδυλοι, ρίζες βολβοειδείς και ριζώματα γενικά σε φυτική νάρκη, σε βλάστηση ή σε άνθηση (π.χ. υακίνθων, ναρκίσσων, τουλίπας, γλαδιόλας, ορχιδέας), βολβοί φυτών που δεν χρησιμοποιούνται για διακοσμητικούς σκοπούς (π.χ. ριζώματα του ραβεντιού και του σπαραγγιού), φυτά και ρίζες ραδικιού (με εξαίρεση τις μη καβουρντισμένες ρίζες κιχωρίου της ποικιλίας Cichorium intybus sativum), κ.λπ. (Δ.Κ. 0601)(συντελεστής ΦΠΑ 23%). 

Το κύριο διαφοροποιητικό στοιχείο των ανωτέρω δασμολογικών κλάσεων είναι ότι τα προϊόντα της Δ.Κ. 0601 διαθέτουν ρίζες βολβοειδείς, κρεμμυδοειδείς ή κονδυλοειδείς, ενώ τα προϊόντα της δασμολογικής κλάσης 0602 όχι. 

Δημητριακά 

Σιτάρι και σμιγάδι, σίκαλη, κριθάρι, βρώμη, καλαμπόκι, ρύζι, σόργο σε κόκκους, φαγόπυρο το εδώδιμο (μαύρο σιτάρι), κεχρί, κεχρί μακρό κ.λπ. Οι σπόροι μπορεί να παρουσιάζονται ακόμα και στα στάχυα ή πάνω στα καλάμια, και δεν πρέπει να έχουν ξεφλουδιστεί ούτε να έχουν υποστεί άλλη επεξεργασία [με εξαίρεση το ρύζι, το οποίο δύναται να τύχει επεξεργασίας, όπως είναι η αποφλοίωση, η λεύκανση, η στίλβωση, ο βρασμός σε νερό (parboiled) κ.λπ.]. Η συσκευασία δεν επηρεάζει τον χαρακτηρισμό των συγκεκριμένων ειδών. Το γεγονός επίσης ότι μπορεί να διατίθενται ως ζωοτροφές, επίσης δεν επηρεάζει τον χαρακτηρισμό των συγκεκριμένων προϊόντων ως δημητριακών: (Δ.Κ. 1001, 1002, 1003, 1004, 1005, 1006, 1007 και 1008) (συντελεστής ΦΠΑ13%). 

Άλευρα 

Τα μείγματα αλεύρων, χωρίς καμία άλλη προσθήκη, υπάγονται στο μειωμένο συντελεστή 13%, εφόσον τα επιμέρους άλευρα υπάγονται στο μειωμένο συντελεστή. Εάν κάποιο από τα επιμέρους άλευρα υπάγεται στον κανονικό συντελεστή τότε η τιμολόγηση γίνεται διακεκριμένα ανά συντελεστή και εάν αυτό δεν είναι δυνατό τιμολογείται εξ ολοκλήρου το αγαθό στον κανονικό συντελεστή (Παράρτημα ΙΙΙ, Κεφάλαιο Γ, παρ. 1 Κώδικα ΦΠΑ). 

Συσκευασία 

Στην περίπτωση αγοράς αλεύρων ή δημητριακών κλπ. σε μεγάλες ποσότητες (με μειωμένο συντελεστή) προς μεταπώληση συσκευασμένων σε μικρότερες ποσότητες, δεν μεταβάλλεται ο συντελεστής (παραμένει δηλ. μειωμένος στη μεταπώληση), εφόσον δεν μεσολαβεί κανενός είδους επεξεργασία του αγαθού (που να αλλάζει την δασμολογική του κλάση) πλην της συσκευασίας του. 

Ξηροί καρποί 

Ξηροί καρποί του Κεφαλαίου 8 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1101/2014 της Επιτροπής (Συνδυασμένη Ονοματολογία του έτους 2015), όπως π.χ. είναι τα αμύγδαλα, τα φουντούκια, τα καρύδια, τα φιστίκια κ.λπ, νωποί ή ξεροί, έστω και χωρίς το κέλυφος ή τη φλούδα τους, όχι αλατισμένοι, ούτε ψημένοι, καβουρντισμένοι ή αλλιώς επεξεργασμένοι (συντελεστής ΦΠΑ 13%). 

Ξηροί καρποί του Κεφαλαίου 20 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1101/2014 της Επιτροπής (Συνδυασμένη Ονοματολογία του έτους 2015), οι οποίοι είναι διαφορετικά παρασκευασμένοι ή διατηρημένοι, ήτοι με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών, αλατισμένοι ή καβουρδισμένοι (π.χ. αμύγδαλα, φιστίκια κ.λπ.) (συντελεστής ΦΠΑ 23%). 

Ψωμί 

Ψωμί κοινό, το οποίο παρασκευάζεται συνήθως μόνο από αλεύρι δημητριακών, μαγιά και αλάτι, έστω και με προσθήκη ζαχάρων ή λιπαρών ουσιών σε περιεκτικότητα που δεν υπερβαίνει κατά βάρος το 5%, καθεμία, μη παραγεμισμένο ή αλλιώς επεξεργασμένο, χωρίς καρυκεύματα, το οποίο μπορεί να παρουσιάζεται σε διάφορα σχήματα (μαργαρίτα, κουλούρα, καρβέλι, φραντζόλα, φραντζολάκι) και το οποίο μπορεί να έχει επικάλυψη σουσαμιού η κάποιου άλλου σπόρου (π.χ. παπαρουνόσπορου), ψωμί του τοστ παρασκευασμένο με τη διαδικασία του κοινού ψωμιού (ΔΚ ΕΧ 1905) (συντελεστής ΦΠΑ 13%). Επίσης παραμένει στο μειωμένο συντελεστή το ψωμί (όπως έχει περιγραφεί ανωτέρω) που πωλείται συσκευασμένο από αρτοποιούς σε πρατήρια και διάφορα σημεία πώλησης. 

Τα κουλούρια τύπου Θεσσαλονίκης ως κουλούρια ψωμιού απλά, χωρίς γέμιση ή καρυκεύματα ή άλλη επεξεργασία υπάγονται στο μειωμένο συντελεστή 13%. 

Ψωμί με γέμιση ή καρυκεύματα (π.χ. με σταφίδες, ελιές, τυρί), λαδόψωμο, ψωμί φρυγανισμένο, φρυγανιές, ψωμί άζυμο, όστιες, κριτσίνια, ψωμί του τοστ παρασκευασμένο με διαδικασία διαφορετική από εκείνη του κοινού ψωμιού (π.χ. με προσθήκη συντηρητικών ουσιών κ.λπ.), και άλλα αρτοσκευάσματα (ΔΚ ΕΧ 1905) (συντελεστής ΦΠΑ 23%). 

Εστίαση

Ως υπηρεσία εστίασης νοείται η παροχή, κατόπιν παρασκευής ή όχι, τροφίμων, ποτών και γενικά ειδών εστίασης, η οποία συνοδεύεται από υποστηρικτικές παροχές, όπως, ενδεικτικά, η διάθεση τραπεζοκαθισμάτων, επιτραπέζιων σκευών και λοιπού εξοπλισμού, το σερβίρισμα, ο καθαρισμός του χώρου και των τραπεζιών κλπ, οι οποίες επιτρέπουν την άμεση επιτόπια κατανάλωση των προσφερόμενων ειδών στους χώρους των επιχειρήσεων εστίασης, όπως καφενείων, καφετεριών, ζαχαροπλαστείων, γαλακτοπωλείων, εστιατορίων, ψητοπωλείων, οινομαγειρείων, ταχυφαγείων, αναψυκτηρίων, οβελιστηρίων, πιτσαριών, σνακ-μπαρ, κέντρων διασκέδασης και λοιπών συναφών επιχειρήσεων. Υπηρεσία εστίασης θεωρείται και η τροφοδοσία (catering), εφόσον δεν συνίσταται σε απλή παράδοση φαγητού, αλλά σε ένα σύνολο στοιχείων και πράξεων, κατά τα ανωτέρω, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι τα προσφερόμενα είδη δεν καταναλώνονται άμεσα εντός των εγκαταστάσεων της οικείας επιχείρησης, αλλά σε χώρο και χρόνο που προσδιορίζονται από τον πελάτη. 

Βάσει των ανωτέρω και παραδείγματος χάριν, στην περίπτωση που στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών εστίασης καταναλώνονται νερό, ψωμί, τυριά ή γάλα, κατά την τιμολόγηση της εν λόγω υπηρεσίας εστίασης εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ. 

Στην περίπτωση απλής πώλησης, κατόπιν παρασκευής με οποιονδήποτε τρόπο (μαγειρέματος, ψησίματος, ανάμειξης κλπ) ή όχι, τροφίμων, γευμάτων, ποτών, ροφημάτων και γενικά ειδών εστίασης, δηλαδή όταν τα είδη αυτά παραδίδονται στον πελάτη, χωρίς τις πρόσθετες υποστηρικτικές παροχές εκ μέρους της επιχείρησης για την επιτόπια κατανάλωσή τους, πρόκειται για παράδοση αγαθών (παραδόσεις «πακέτο»). Το αυτό ισχύει ανεξάρτητα αν τα είδη εστίασης παραλαμβάνονται αυτοπροσώπως από τους πελάτες για κατανάλωση εκτός των επιχειρήσεων εστίασης ή αν αποστέλλονται με ευθύνη της επιχείρησης εστίασης σε τόπο που υποδεικνύει ο πελάτης. Στις παραδόσεις αγαθών σε «πακέτο» το κάθε είδος φορολογείται με το συντελεστή ΦΠΑ στον οποίο υπάγεται. 

Για παράδειγμα, «πακέτο» που περιλαμβάνει σαλάτα, σουβλάκια χοιρινά, αναψυκτικό, νερό και ψωμί, φορολογείται ως εξής: η σαλάτα, τα σουβλάκια και το αναψυκτικό με 23%, το νερό και το ψωμί με 13%. 

Άλλες υπηρεσίες

1. Οι υπηρεσίες κτηνιάτρων υπάγονται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ (23%). 

2. Ο εργασίες επί αγαθών, όπως φασόν, συναρμολογήσεις, επισκευές, επιδιορθώσεις κλπ υπάγονται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ, ανεξάρτητα από το συντελεστή ΦΠΑ στον οποίο υπάγεται το παραγόμενο, κατασκευαζόμενο, συναρμολογούμενο ή επισκευαζόμενο αγαθό.